Những sinh nhật giản dị của Đại tướng Võ Nguyên Giáp

<div style="text-align: justify;"> “Sau khi Đại tướng nghỉ, mỗi dịp sinh nhật rất nhiều đoàn thể, cựu chiến binh… đến chúc mừng. Họ nói, anh về rồi thì chúng tôi mới đến”, người thư ký lâu năm của Đại tướng nhớ lại.</div> <div style="text-align: justify;"> Những ngày cuối tháng 8, trong căn phòng nhỏ ở Văn phòng Đại tướng Võ Nguyên Giáp (số 30 Hoàng Diệu, Ba Đình, Hà Nội), trung tá Lê Văn Hải, người giúp việc hơn 20 năm của Đại tướng vẫn tiếp nhận nhiều thư từ, tài liệu… liên quan đến ông.</div> <div style="text-align: justify;"> <br /></div> <div style="text-align: justify;"> Trong ký ức của trung tá Hải, dịp sinh nhật nào của Đại tướng cũng rất giản dị và ấm cúng. Văn phòng không tổ chức mà chỉ chuẩn bị tinh thần đón tiếp khách tới thăm. Hết đoàn này đến đoàn khác tìm đến ngồi kín cả phòng họp lớn.</div> <div style="text-align: justify;"> <table align="center" cellpadding="0" cellspacing="0" class="tr-caption-container" style="margin-left: auto; margin-right: auto; text-align: center;"><tbody> <tr><td style="text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjZAxGR344YxqyUlnZLOHeVSUxMkfgapmfdeyXcCRUMfSAq94i5DUesCjrQcx8aaCH-_6uNc4pMIkHdbcwpZtPUg0cmUSSStQW4J9YeUAWihajbXn26K3Iyby2Pi9LsmpPb9HygnigjpP0/s1600/Sinh-nhat-Dai-tuong-Vo-Nguyen-Giap.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: auto; margin-right: auto;"><img border="0" height="447" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjZAxGR344YxqyUlnZLOHeVSUxMkfgapmfdeyXcCRUMfSAq94i5DUesCjrQcx8aaCH-_6uNc4pMIkHdbcwpZtPUg0cmUSSStQW4J9YeUAWihajbXn26K3Iyby2Pi9LsmpPb9HygnigjpP0/s1600/Sinh-nhat-Dai-tuong-Vo-Nguyen-Giap.jpg" width="640" /></a></td></tr> <tr><td class="tr-caption" style="text-align: center;"><span style="font-size: small; text-align: justify;">Sinh nhật Đại tướng Sinh nhật Đại tướng luôn giản dị, ấm cúng. Ảnh: Trần Tuấn.</span></td></tr> </tbody></table> Theo anh, nhiều người cả cuộc đời chiến đấu, đến lúc cao tuổi chỉ mong được gặp Đại tướng một lần để thỏa nguyện. Lại có những cụ già tìm đến để tặng Đại tướng đôi câu đối, vài dòng thơ…</div> <div style="text-align: justify;"> <br /></div> <div style="text-align: justify;"> “Có những buổi gặp mặt văn phòng không kịp chuẩn bị gì, chỉ có ít bánh kẹo và nước trà song mọi người không hề phiền lòng, trái lại còn say sưa kể lại những kỷ niệm chiến trường, đọc thơ chúc thọ, hát vang các bài ca cách mạng từ sáng đến quá trưa”, trung tá Hải bồi hồi.</div> <blockquote class="tr_bq" style="text-align: justify;"> <br /> Stanley Karnow, nhà báo kiêm nhà sử học và là tác giả cuốn sách nổi tiếng về chiến tranh Việt Nam nhận xét: "Sau Hồ Chí Minh, Võ Nguyên Giáp là nhân vật quan trọng nhất trong lịch sử Việt Nam thế kỷ 20. Ông là một vị tướng tự học, và chìa khóa của tài chỉ huy quân sự của ông là chiến lược kiên trì bền bỉ tuyệt đối”.<br /> Nhiều lãnh đạo trên thế giới, sử gia, nhà nghiên cứu ca ngợi Đại tướng Võ Nguyên Giáp là vị anh hùng, là một huyền thoại ở Việt Nam và nhìn nhận "ông được người dân Việt Nam tôn kính, chỉ sau Chủ tịch Hồ Chí Minh". </blockquote> <div style="text-align: justify;"> Từ năm 2009, khi Đại tướng nằm viện, lượng người tới số 30 Hoàng Diệu thăm hỏi lại càng đông. Dù có chuẩn bị nhưng cán bộ văn phòng vẫn bất ngờ. Năm 2011, người dân từ khắp nơi trên cả nước bày tỏ tình cảm với những lẵng hoa, câu thơ... dịp Đại tướng tròn 100 tuổi.</div> <div style="text-align: justify;"> <br /></div> <div style="text-align: justify;"> "Tôi vẫn nhớ có cựu chiến binh tặng mấy câu thơ: Dùng binh thao lược tựa Lý, Trần/ Tận trung với nước, hiếu với dân/ Vượt mọi phong ba tâm trong sáng/ Thọ ngoại bách niên danh vạn xuân", trung tá Hải ngâm.</div> <div style="text-align: justify;"> <br /></div> <div style="text-align: justify;"> Hay như dịp sinh nhật 102 tuổi của Đại tướng (năm 2013), trời mưa nặng hạt, nhiều cán bộ giúp việc và những người thân cận đều đã cao tuổi vẫn có mặt đông đủ.</div> <div style="text-align: justify;"> <br /></div> <div style="text-align: justify;"> Đại tá Nguyễn Huyên (84 tuổi), người thư ký lớn tuổi nhất của Đại tướng Võ Nguyên Giáp chia sẻ, nhiều người nói với ông rằng, những sinh nhật của Đại tướng là "hiện tượng hiếm có". Ông là lãnh đạo mà khi về nghỉ, người đến thăm hỏi đông hơn, nhiều hơn khi còn làm việc và thể hiện tình cảm thắm thiết, sâu nặng.</div> <div style="text-align: justify;"> Ông Huyên cho biết thêm, một vài lần, để chúc mừng người thủ trưởng, Văn phòng và gia đình Đại tướng chuẩn bị buổi gặp mặt nội bộ nho nhỏ chủ yếu để ôn lại những chuyện xưa và động viên nhau làm việc tốt hơn. Đại tướng coi những người giúp việc như con, song trong công việc thì rất bình đẳng, khuyến khích mọi người nêu ý kiến cá nhân.</div> <div style="text-align: justify;"> <br /></div> <div style="text-align: justify;"> "Việc tranh luận với nhau để ra vấn đề không phải hiếm. Cũng nhờ vậy, những cán bộ giúp việc trong văn phòng đều có ý thức trau dồi, học hỏi để làm tốt hơn nhiệm vụ của mình", đại tá Huyên nói.</div> <div style="text-align: justify;"> <br /></div> <div style="text-align: justify;"> Còn đại tá Trịnh Nguyên Huân thì vẫn ngày ngày cần mẫn tới văn phòng sắp xếp các tư liệu, hiện vật liên quan tới cuộc đời hoạt động của người thủ trưởng đáng kính. Công việc được ông và các thư ký, người giúp việc khác tiến hành từ nhiều năm trước, song khối lượng còn lại vẫn đồ sộ.</div> <div style="text-align: justify;"> <br /></div> <div style="text-align: justify;"> “Sau khi anh Văn mất, chúng tôi tiếp tục làm việc đều đặn ở văn phòng. Không ngờ chẳng mấy chốc đã tới sinh nhật anh, sinh nhật đầu tiên vắng anh”, đại tá Huân bùi ngùi.</div> <div style="text-align: justify;"> <br /></div> <div style="text-align: justify;"> Gắn bó từ năm 1976 và cùng với đại tá Nguyễn Huyên trở thành hai người thư ký lâu năm nhất của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, những lần sinh nhật của Đại tướng đều được đại tá Huân nhớ rõ.</div> <div style="text-align: justify;"> <br /></div> <div style="text-align: justify;"> “Năm 1992, khi anh Văn vừa qua tuổi 80 và nghỉ hưu, ngày sinh nhật anh bỗng có rất nhiều đoàn thể như các cựu chiến binh, hội phụ nữ… đến chúc mừng. Gặp anh, họ ôm chặt, nắm tay nói: Anh còn công tác thì chúng tôi không đến nhưng anh về rồi thì chúng tôi đến thăm, chúc sức khỏe anh”, vị đại tá kể.</div> <div style="text-align: justify;"> <br /></div> <div style="text-align: justify;"> Theo ông, kể từ đó, cứ đến dịp sinh nhật, lễ tết, ngày kỷ niệm chiến thắng, lượng người tìm đến tư gia, Văn phòng Đại tướng ngày một đông, đặc biệt là sau khi Đại tướng bước qua tuổi 90. Phòng họp, nơi treo các bức trướng mừng thọ, đặt các kỷ vật không còn chỗ treo …</div> <div style="text-align: justify;"> <br /></div> <div style="text-align: justify;"> Một trong những sinh nhật khiến đại tá Huân nhớ mãi là lần một cựu chiến binh ở Quảng Bình, quê hương Đại tướng, lặn lội bắt nhiều chặng xe mới ra tới Hà Nội. Khi người cựu chiến binh tìm đến số nhà 30 Hoàng Diệu thì đã có khá nhiều đồng chí, bạn bè… đang chúc thọ Đại tướng.</div> <div style="text-align: justify;"> <br /></div> <div style="text-align: justify;"> “Người lính đó đã ở tuổi làm ông, song chưa từng gặp Đại tướng. Ông ấy tìm đến vị Tổng tư lệnh của mình nghiêm trang chào và báo cáo hoàn thành nhiệm vụ. Một cuộc gặp tuy bình dị nhưng đó là mong ước cả đời của người lính. Và để có được nó là hàng chục năm bom đạn, chiến tranh”, đại tá Trịnh Nguyên Huân kể.</div> <div style="text-align: justify;"> <br /></div> <div style="text-align: justify;"> <blockquote class="tr_bq"> Sinh ngày 25/8/1911 tại huyện Lệ Thủy (Quảng Bình), Đại tướng Võ Nguyên Giáp, từ một thầy giáo dạy sử đã trở thành "Người anh cả" của lực lượng vũ trang Việt Nam, là Đại tướng đầu tiên, Tổng tư lệnh tối cao của Quân đội nhân dân Việt Nam.<br />Sau nhiều năm nằm viện, ông mất ngày 4/10/2013 khi vừa bước sang tuổi 103. Trong những ngày sau đó, cả dân tộc như nắm chặt tay nhau khi từng dòng người dài hàng km trong suốt nhiều ngày chờ trước tư gia, nhà tang lễ để tạm biệt Đại tướng lần cuối. Thi hài của ông được an táng tại quê hương Quảng Bình theo ý nguyện của ông và gia đình.</blockquote> </div> Nguồn: <a href="http://news.zing.vn/Nhung-sinh-nhat-gian-di-cua-Dai-tuong-Vo-Nguyen-Giap-post450623.html">Zing</a>

Những sinh nhật giản dị của Đại tướng Võ Nguyên Giáp

“Sau khi Đại tướng nghỉ, mỗi dịp sinh nhật rất nhiều đoàn thể, cựu chiến binh… đến chúc mừng. Họ nói, anh về rồi thì chúng tôi mới đến”, ng...

Đọc thêm »

Họa sĩ Lê Duy Ứng và những kỷ niệm về Đại tướng

<div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> <strong style="font-style: inherit;">Một ngày giữa tháng 6 năm 2014, chúng tôi đã được gặp Anh hùng LLVTND, họa sĩ thương binh Lê Duy Ứng tại trụ sở Báo Quảng Bình và được nghe họa sĩ kể về những kỷ niệm với Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Chúng tôi như bị thôi miên bởi tình tiết mới từ câu chuyện thể hiện lòng nhân ái bao la của vị tướng huyền thoại đối với những thương binh đã cống hiến tuổi thanh xuân vì nền độc lập tự do của Tổ quốc.</strong></div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Mở đầu câu chuyện, họa sĩ Lê Duy Ứng nhớ lại: “Trong cuộc đời, tôi đã may mắn có nhiều lần được gặp Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Lần đầu tiên là vào năm 1975, khi tôi đang được điều trị vết thương tại bệnh viện 108. Đó là những giây phút đầy xúc động. Bởi thời điểm này Đại tướng Tổng tư lệnh còn bận trăm công nghìn việc".</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Vào thời gian điều trị vết thương mù hai mắt, tranh thủ khi mọi người đã nghỉ ngơi họa sĩ Lê Duy Ứng say mê với công việc vẽ tranh, nặn tượng Bác Hồ. Một hôm, đang lúc say mê nặn tượng, họa sĩ nghe tiếng một người nói giọng quê hương Quảng Bình: “Ứng giỏi thật, đôi bàn tay rất nhạy cảm”. </div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Rồi Đại tướng đến bên họa sĩ và động viên: “Chú có biết nhạc sĩ thiên tài Betthoven sáng tác những bản nhạc hay nhất vào giai đoạn nào không. Đó là khi nhạc sĩ bị điếc hai tai. Một nhạc sĩ cần nhất là âm thanh lại bị điếc cả hai tai cũng như một họa sĩ cần đường nét ánh sáng mà lại không nhìn thấy. Đồng chí hãy lấy tấm gương đó mà phấn đấu”.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Lời động viên đúng lúc đúng hoàn cảnh ấy thực sự như một cứu cánh cho cuộc đời họa sĩ Lê Duy Ứng. "Trong lúc tôi rất thất vọng và bi quan thì tôi được Đại tướng mở ra những triển vọng tương lai tươi sáng. Khi ấy tâm trạng tôi rất khó tả, vừa bâng khuâng hạnh phúc vừa xen lẫn sự ngạc nhiên" - Họa sĩ Lê Duy Ứng nói tiếp - Và không chỉ là lời động viên suông. Nỗi đau đáu của Đại tướng là làm sao để tạo điều kiện cho họa sĩ Lê Duy Ứng ra nước ngoài chữa mắt.</div> <table align="center" class="image center" style="background: rgb(233, 233, 233); border-collapse: collapse; border-spacing: 0px; color: #004488; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; margin-bottom: 10px; width: 665px;"><tbody> <tr><td style="margin: 0px; padding: 5px; text-align: center;"><img alt="Hoạ sĩ Lê Duy Ứng và bức tượng Đại tướng Võ nguyên Giáp (tác phẩm điêu khắc của hoạ sĩ)" src="http://baoquangbinh.vn/dataimages/201407/original/images571209_anh6.jpg" style="border: 0px; height: 501px; max-width: 665px; width: 665px;" /></td></tr> <tr><td class="image_desc" style="margin: 0px; padding: 5px; text-align: center;">Hoạ sĩ Lê Duy Ứng và bức tượng Đại tướng Võ nguyên Giáp (tác phẩm điêu khắc của hoạ sĩ).</td></tr> </tbody></table> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Sau lần thăm đó, Đại tướng tự tay viết thư nhờ hãng hàng không VietNam Airline hỗ trợ cho họa sĩ Lê Duy Ứng một đôi vé máy bay miễn phí sang Nhật để mổ mắt. Ca mổ mắt cho họa sĩ Lê Duy Ứng thành công ngoài mong đợi. Ánh sáng được trả về với họa sĩ Lê Duy Ứng. Trong khoảng thời gian sáng mắt, họa sĩ đã vẽ  nhiều tranh, nặn  nhiều tượng về lãnh tụ Hồ Chí Minh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Ngắt lời kể của họa sĩ Lê Duy Ứng, chúng tôi hỏi: “họa sĩ đã vẽ được bao nhiêu bức tranh về Đại tướng Võ Nguyên Giáp ?”.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Họa sĩ Lê Duy Ứng trả lời: “Nếu nhớ không nhầm thì trên dưới 1000 bức”. Điều cảm động là có những bức tranh vẽ về Đại tướng Võ Nguyên Giáp, họa sĩ Lê Duy Ứng đã được Đại tướng tạo điều kiện thuận lợi như ngồi làm mẫu. Nhưng quan trọng hơn là tình yêu thương, quan tâm đặc biệt của Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã làm cho trái tim người họa sĩ thương binh niềm kính phục vô hạn. "Họa sĩ còn nhớ  kỷ niệm nào trong năm tháng chiến trường về Đại tướng?".</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> "Trong chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975, tôi đã nhận được nhiệm vụ vẽ bức tranh cổ động dựa trên tinh thần bức điện lịch sử của Đại tướng Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp ngày 7-4-1975: “Thần tốc, thần tốc hơn nữa! Táo bạo, Táo bạo hơn nữa! Tranh thủ từng giờ, từng phút. Xốc tới mặt trận.  Giải phóng miền Nam. Quyết chiến và toàn thắng”. Tôi nghiền ngẫm suốt đêm về nội dung ý nghĩa bức điện của Đại tướng. Trong một thời gian ngắn, tôi đã vẽ xong bức tranh cổ động cao 1,6m, rộng 1,8m. Phần trên cùng của tranh, tôi đề: Hành quân thần tốc. Phần dưới cùng của tranh đề: Xốc tới giải phóng miền Nam” Bức tranh cổ động này đã góp phần tiếp thêm sức mạnh  cho các chiến sĩ tiến vào giải phóng hoàn toàn miền Nam".</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Một vinh dự nữa là trong những năm tháng quê hương Quảng Bình vừa mới trở về địa giới cũ, họa sĩ Lê Duy Ứng đến thăm Đại tướng và báo tin: “Ngày mai cháu về thăm quê Bác ạ”. Đại tướng ngồi vào bàn viết một bức thư nhờ họa sĩ Lê Duy Ứng chuyển về cho đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Quảng Bình lúc bấy giờ là ông Thái Bá Nhiệm. Trong thư có dòng chữ được tô đậm thể hiện ý nguyện của Đại tướng với quê hương: “Phải đoàn kết”.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Trong cuộc sống hàng ngày, vợ chồng họa sĩ thương binh Lê Duy Ứng vinh dự được Đại tướng nhiều lần mời cơm thân mật. Bữa cơm Đại tướng dành cho vợ chồng  người thương binh tuy đạm bạc mà nặng tình nặng nghĩa của một người Anh Cả quân đội nhân dân Việt Nam. Đại tướng còn là nhà phê bình hội họa tài hoa. Trong những lần đến xem triển lãm của Lê Duy Ứng, Đại tướng đã có những cảm nhận sâu sắc: “Xem những bức tranh, những pho tượng của nghệ sĩ Lê Duy Ứng, tôi rất xúc động và cảm phục. Người đều có thần, cảnh đều có hồn. Cả đất nước đang sống và chiến đấu vì những lý tưởng cao đẹp của Bác Hồ và của Đảng. Chúc Lê Duy Ứng với tâm hồn trong sáng hiếm thấy và tài nghệ trong nhiều thể loại có những tác phẩm lớn.”</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Nay Đại tướng đã về với đất mẹ quê hương. Với họa sĩ thương binh Lê Duy Ứng, Đại tướng qua đời là cái tang lớn nhất của đời họa sĩ. Ông kể: “Đang đi trên đường về quê Quảng Bình thăm quê sau bão lũ số 10, em gái tôi gọi điện báo tin Đại tướng mất. Trời đất như sụp xuống. Vậy là bác Văn đã ra đi!. Biết đó là quy luật của trời đất nhưng tôi không cầm nổi nước mắt. Nỗi tiếc thương vô hạn với Người, tôi vội vàng đi nhờ xe đến Lệ Thủy, quê của Đại tướng để thắp một nén nhang. Khi thấy bức tượng của Người tôi đã ôm chầm mà khóc. Sau đó tôi nhanh chóng ra Hà Nội để viếng Đại tướng tại nhà riêng ở 30 Hoàng Diệu”.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Với tất cả niềm kính trọng, tri ân Đại tướng, họa sĩ Lê Duy Ứng đã có những vần thơ tặng Đại tướng: <em style="font-weight: inherit;">“Văn là anh, Võ là anh/ Anh là Đại tướng lừng danh muôn đời/ Như cây đại thụ giữa trời/ Ngát xanh thẳng đứng, sáng ngời thiên thu”.</em> Họa sĩ cùng gia đình đã nhiều lần kính viếng đặt vòng hoa tại khu lăng mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp ở Vũng Chùa-Đảo Yến. Để tri ân Đại tướng, họa sĩ Lê Duy Ứng có một tâm nguyện sẽ dành tâm huyết nặn bức tượng cao trên 10m về Đại tướng Võ Nguyên Giáp đặt ở vị trí trang trọng trên quê hương Quảng Bình.                                                            </div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: right;"> <strong style="font-style: inherit;">Phan Hòa</strong></div>

Họa sĩ Lê Duy Ứng và những kỷ niệm về Đại tướng

Một ngày giữa tháng 6 năm 2014, chúng tôi đã được gặp Anh hùng LLVTND, họa sĩ thương binh Lê Duy Ứng tại trụ sở Báo Quảng Bình và được nghe...

Đọc thêm »

Anh hùng liệt sĩ Lâm Úy

<div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> <strong style="font-style: inherit;"> </strong>Anh hùng Lâm Úy sinh ra và lớn lên bên dòng Hòa Giang hiền hòa ở thôn Hòa Ninh, xã Quảng Hòa (nay là thôn Vĩnh Phú, xã Quảng Hòa, thị xã Ba Đồn). Tháng 6-1947, giặc Pháp tràn lên quê hương đốt phá, cướp bóc, hãm hiếp phụ nữ, bắt dân đi lính, đi phu xây đồn đắp lũy. Bọn cường hào việt gian, địa chủ trỗi dậy làm tay sai cho giặc.</div> <table align="left" class="image leftside" style="background: rgb(233, 233, 233); border-collapse: collapse; border-spacing: 0px; color: #004488; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; margin: 0px 10px 10px 0px; width: 300px;"><tbody> <tr><td style="margin: 0px; padding: 5px; text-align: center;"><img alt="...và di ảnh khắc đá anh hùng Lâm Úy." src="http://baoquangbinh.vn/dataimages/201407/original/images571211_anh8.jpg" style="border: 0px; float: left; height: 214px; max-width: 665px; width: 300px;" /></td></tr> <tr><td class="image_desc" style="margin: 0px; padding: 5px; text-align: center;">Di ảnh khắc đá anh hùng Lâm Úy.</td></tr> </tbody></table> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Chúng khống chế cả một vùng phía Nam huyện Quảng Trạch, hệ thống đồn bốt từ Mỹ Hòa, Đơn Sa, Ba Đồn, Hòa Ninh, Minh Lệ, ngày đêm gieo rắc đau thương tang tóc cho người dân lành vô tội.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Lúc ấy, Lâm Úy vừa mới độ tuổi trưởng thành. Hàng ngày phải chứng kiến bao cảnh bất công, anh đã sớm giác ngộ tham gia vào đội du kích của xã, ngày đêm vây đồn, bắn tỉa lính giặc đi càn. Theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, ngày 20-6-1949, anh tìm đến nơi đóng quân của Trung đoàn 18 xin được nhập ngũ và trở thành chiến sĩ bộ binh thuộc Đại đội 2, Tiểu đoàn 247.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Cuối tháng 6-1949 anh cùng trung đoàn hành quân từ Tuyên Hóa vượt sông Gianh, sông Son qua Bồng Lai vượt đỉnh Trường Sơn, Ba Rền, U Bò, xuống Long Đại vào Quảng Ninh để chuẩn bị đợt hạ sơn ra quân phát động tuần lễ “Quảng Bình quật khởi” (15-7-1949 đến 22-7-1949). Đúng 1 giờ sáng ngày 15-7-1949, anh cùng đại đội trong đội hình Tiểu đoàn 274 đã triển khai trận đánh đồn Mỹ Trung mở đầu cho phong trào quật khởi, chiều cùng ngày đơn vị đã phục kích đoàn xe tiếp viện ứng cứu cho Mỹ Trung, đốt cháy 4 xe, tiêu diệt 27 tên lính Âu- Phi. Trận đánh đầu tiên đã được trung đoàn biểu dương khen thưởng.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Tối 19-5-1950, đơn vị tổ chức mít tinh mừng sinh nhật lần thứ 60 của Hồ Chủ tịch tại vùng Châu Lê Xá (huyện Lệ Thủy). Sáng ngày 20-5-1950, trời chưa sáng rõ, máy bay trinh sát đã bay lượn trên vùng trời Lệ Thủy, thả hỏa mù điểm cho pháo từ căn cứ Hòa Luật Nam bắn vào các làng Xuân Bồ, Hoàng Giang, Uẩn Áo, Xuân Lai, Mỹ Trạch. Tin quân báo điện về “Tiểu đoàn lính Âu Phi thiện chiến (biệt hiệu 8DM Spahi) đã đi vào cánh đồng làng Xuân Bồ càn quét cướp bóc phá hoại mùa đang vụ gặt, hai đại đội của Tiểu đoàn 436 đã nổ súng chặn địch”.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Lập tức Ban chỉ huy Trung đoàn lệnh cho Tiểu đoàn 247 vượt sông phối hợp với Tiểu đoàn 436 bao vây tiêu diệt địch. Tiểu đoàn lần lượt qua sông Kiến Giang  trên một chiếc đò của ông cụ lái đò người Xuân Bồ. Cụ đã chèo lái con đò dưới làn đạn của giặc, chở hàng chục chuyến đưa bộ đội qua sông. Nhiều chiến sĩ biết bơi để vũ khí đạn dược trên đò rồi bơi cùng đò sang bờ. Quân địch cho một cánh quân  tiến về bờ sông để ngăn cản ta. Đại đội 2 triển khai đội hình đánh địch quyết liệt. Lâm Úy, nhanh như sóc nhảy lên khỏi đò, ngay từ phút đầu anh đã bắn gục 2 tên giặc đang loay hoay tìm điểm cao để đặt trung liên bắn về phía quân ta.</div> <table align="center" class="image center" style="background: rgb(233, 233, 233); border-collapse: collapse; border-spacing: 0px; color: #004488; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; margin-bottom: 10px; width: 665px;"><tbody> <tr><td style="margin: 0px; padding: 5px; text-align: center;"><img alt="Nhà thờ..." src="http://baoquangbinh.vn/dataimages/201407/original/images571210_anh7.jpg" style="border: 0px; height: 358px; max-width: 665px; width: 665px;" /></td></tr> <tr><td class="image_desc" style="margin: 0px; padding: 5px; text-align: center;">Nhà thờ anh hùng Lâm Úy.</td></tr> </tbody></table> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Tiếp đến, anh tới tấp ném 2 quả lựu đạn vào đội hình giặc tiêu diệt 4 tên khác. Mặc cho trên trời có 4 chiếc máy bay B24 nhào lượn ném bom, bắn đạn 20 ly xuống trận địa nhưng quân ta đã tiếp cận quần nhau với quân địch, các chiến sĩ tiểu đoàn nhanh chóng tiến về phía làng Xuân Bồ để chi viện thêm cho Tiểu đoàn 436 đánh địch. Đại đội 2 vẫn quần nhau ở bờ sông với giặc, Lâm Úy lắp lê xông thẳng vào đội hình giặc, lưỡi lê căm thù xuyên tim 1 tên giặc làm quân địch hoảng loạn dạt ra.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Trong lúc đó, một tên lính Pháp cao to nhảy vào ôm ghì lấy anh. Anh lấy hết sức mình kéo tên giặc xuống sông vật lộn với nó. Bọn giặc điên cuồng bắn xối xả về phía anh và anh đã anh dũng hy sinh trong tư thế hai tay choàng ôm ghì, miệng cắn vào cổ tên giặc Pháp. Anh ngã xuống khi tuổi đời vừa mới đôi mươi.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Noi gương chiến đấu dũng cảm của Lâm Úy, toàn đơn vị  đã dũng mãnh xông lên chia cắt, vây bọc đội hình địch diệt hết tốp này đến tốp khác, chuyển hướng trận đánh lợi thế về ta. Sau 4 giờ chiến đấu hết sức ác liệt, quân ta đã làm chủ trận địa, tiêu diệt hoàn toàn Tiểu đoàn Âu - Phi thiện chiến của giặc Pháp ở miền Trung Trung Bộ, 500 giặc Pháp vùi thây trên khắp cánh đồng thôn xóm, dòng sông của Xuân Bồ. Quân ta đã phá tan âm mưu càn quét cướp bóc, phá hoại mùa màng của quân thù.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Tại đại hội tuyên dương Anh hùng lực lượng vũ trang lần thứ nhất tại Việt Bắc năm 1951, Lâm Úy, người con ưu tú của làng Hòa Ninh, xã Quảng Hòa đã được Chủ tịch nước tuyên dương anh hùng và truy tặng liệt sĩ.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: right;"> <strong style="font-style: inherit;">Tiến Hành</strong></div>

Anh hùng liệt sĩ Lâm Úy

  Anh hùng Lâm Úy sinh ra và lớn lên bên dòng Hòa Giang hiền hòa ở thôn Hòa Ninh, xã Quảng Hòa (nay là thôn Vĩnh Phú, xã Quảng Hòa, thị xã ...

Đọc thêm »

Một vị quan thanh liêm, thông tuệ

<div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> <div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"> <br /></div> Đó là cụ Huỳnh Côn. Ông sinh tháng 2 Canh Tuất - năm Tự Đức thứ ba (1850) tại làng Kiên Bính, nguyên quê gốc là làng Trung Bính, tổng Võ Xá, phủ Quảng Ninh, nay là xã Bảo Ninh, Đồng Hới. Cụ thân sinh ông là nhà nho nghèo, học đậu tú tài nhưng không ra làm quan mà theo nghề làm thuốc chữa bệnh, nổi tiếng thầy thuốc giỏi, đức hạnh, nhân từ. Huỳnh Côn được cha mời thầy dạy học tại nhà, học cùng thời với Nguyễn Phạm Tuân, Trần Khắc Tuấn, học giỏi có tiếng, về sau hai vị này trở thành thủ lĩnh trong phong trào Cần Vương chống giặc Pháp. Ông Huỳnh học thông, biết rộng, năm 18 tuổi (1868) thi đậu Cử nhân, đến năm Đinh Sửu - Tự Đức thứ 29 (1877) đậu Phó bảng. Đời ông ra làm quan không mấy êm thuận, có lúc bị giáng cấp, nhưng nhờ khả năng thông tuệ, xuất sắc trong hàng đại quan nên không bị mất chức. Về sau ông được phong Thượng thư bộ Hộ, đã dẫn biểu lập Ngân sách Nam triều, định giá "quan tiền" (đơn vị đo đồng tiền) đưa vào làm lương, thưởng, mua bán... Ông còn thông hiểu về giáo dục, tham gia Hội đồng giáo dục, lập ra bộ Học cho triều đình lúc bấy giờ.<br /> Huỳnh Côn từng giữ chức tri phủ ở Nam Xương (Nam Định), án sát tỉnh Phú Yên, Thừa Thiên, Quảng Bình, Hà Tĩnh... Lúc về triều trông coi bộ Hộ, bộ Lễ, rồi Phụ Chánh đại thần giúp vua Duy Tân, làm thầy giảng Văn sách cho nhà vua. Ở cương vị nào ông cũng giữ đức độ thanh liêm, chính trực. Có lần tay sai và giặc Pháp định việc đào lăng vua Tự Đức để tìm vàng, ông Huỳnh bèn họp Hội đồng phụ chánh, gồm cả đại thần Lục bộ, ghi biên bản có điều khoản: "Nếu tìm không có vàng thì kẻ chỉ điểm phải bị xử trảm". Thế là việc đào lăng tìm vàng không thi hành được nữa.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> <a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEg1L_ZwmkfxCrg-u1WH4pbr9XGZoIEWnEM0PD6f26s6Px4-3v1X3KXiLDad84gzU00Le6NDQ8eH2fsBMHk9ZlElBVfhHbddK2ebtYA3kOD3pQUVlYBgWNsbg3s5tuCV3Bla825OOFsd9nM/s1600/Huynh+Con.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em; text-align: center;"><img border="0" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEg1L_ZwmkfxCrg-u1WH4pbr9XGZoIEWnEM0PD6f26s6Px4-3v1X3KXiLDad84gzU00Le6NDQ8eH2fsBMHk9ZlElBVfhHbddK2ebtYA3kOD3pQUVlYBgWNsbg3s5tuCV3Bla825OOFsd9nM/s1600/Huynh+Con.jpg" /></a><br /> <i style="text-align: center;"><br /></i> <i style="text-align: center;">Thượng thư bộ Lễ Huỳnh Côn (thứ 3 từ trái sang phải) và các quan trong phủ phụ chánh triều vua Duy Tân: Tôn Thất Hân (thượng thư bộ hình), Nguyễn Hữu Bài (thượng thư bộ lại), Hoàng thân Miên Lịch, Lê Trinh (thượng thư bộ công), Cao Xuân Dục (thượng thư bộ học)</i><br /> Trong cuộc khởi nghĩa Duy Tân (5-1916) ông Huỳnh biết nhà vua cùng Trần Cao Vân, Thái Phiên chống giặc Pháp, nhưng việc không thành, viên khâm sứ Pháp Saten (Châtel) vốn đã nghi ngờ ông, đang đêm đưa lính tới vây nơi ông ở, đánh thức ông dậy để hỏi: -Là Thượng thư bộ Lễ và là phụ chánh đại thần, ông có biết lúc này vua đang ở đâu không?</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Mặc dù ông biết vua đã xuất khỏi cung từ lâu nhưng vẫn điềm nhiên trả lời: - Vua thì khi nào cũng ở trong nội cung chứ còn ở đâu nữa!</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Thực ra quân Pháp đã biết vua không còn ở trong cung, nhưng họ muốn thử ông, bảo ông đưa vào cung tìm vua. Nếu ông Huỳnh vào được Đại nội lúc nửa đêm tức là ông đã ở phía vua Duy Tân làm chủ kinh thành chống Pháp, có cơ sở ghép tội ông phản loạn. Nhưng ông chỉ yêu cầu gọi người chỉ huy giữ thành nội lên mặt thành để hỏi chuyện với lời lẽ nói gần nói xa, bóng gió kiểu giằng co, kéo dài thời gian hàng giờ đồng hồ, ngụ ý việc làm đó là để nhà vua đi càng xa, quân Pháp khó theo tìm được...!</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Cuộc khởi nghĩa Duy Tân không thành, những chí sĩ đã tham gia phong trào bị tra tấn, xử cực hình, nhà vua bị bắt và đày sang đảo Réunion (châu Phi). Huỳnh Côn không có thế nào khác là về vườn. Chuyện kể về gia đình ông lúc còn chức quyền hay khi vào cảnh hàn vi ông luôn căn dặn các quan chức ở phủ Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình là không được lợi dụng danh nghĩa của ông mà tham nhũng, làm điều bất chính, người làng nội ngoại có sai trái đều phải xử lý nghiêm, không được nể nang, thiên vị.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Nhờ sự răn dạy của ông mà các con, cháu ông lập thân thành đạt. Con trai đầu là Hoàng Châu Tích đậu cử nhân, nổi tiếng thơ nôm thời trước 1945, đến Cách mạng tháng Tám - 1945 con trai thứ Huỳnh Kham là tiến sĩ, bác sĩ đầu tiên ngành y Quảng Bình, sau là Trưởng khoa da liễu Bệnh viện Bạch Mai - Hà Nội, danh hiệu Thầy thuốc ưu tú; cháu nội ông là giáo sư Hoàng Tuệ, Viện trưởng Viện ngôn ngữ Việt Nam; cháu nội thứ là giáo sư Hoàng Thiếu Sơn, nhà sử học, nhà giáo nhân dân...</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Về sự nghiệp văn chương ông để lại đời sau nhiều tác phẩm có giá trị như Hà Nguyên Thi Khảo, tập thơ nôm về thi cử thời 1914 - 1925; Chiêm Thành Khảo nói về cuộc chiến với quân Chiêm Thành; Quảng Bình Khoa lục (2 tập) sưu tập danh sách khoa bảng Quảng Bình qua các khoa thi, cả điều lệ thi, số người dự thi, người trúng tuyển, ban giám khảo... từ thời Gia Long đến Duy Tân.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Khi về làm thuốc, ông Huỳnh tập hợp kinh nghiệm viết bộ sách Trung Việt Dược tính hợp biên đi sâu cả y học, dược học, thuốc Bắc, thuốc Nam, gồm 32 quyển ghi 1655 vị thuốc cùng với cách điều chế, công dụng, có hiệu nghiệm đến những đời sau.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Ông Huỳnh Côn mất ngày 7 tháng giêng năm Ất Sửu (1925) thọ 76 tuổi, mộ táng ở Lệ Kỳ, xã Vĩnh Ninh, huyện Quảng Ninh. Vị quan triều như ông nhưng khi nhắm mắt xuôi tay không đủ tiền lo tang lễ, để lại tiếng thán phục về con người thông tuệ với cuộc sống thanh liêm, chính trực trong dân chúng.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> <strong style="font-style: inherit;">                                                                  Nguyễn Văn Hiệp</strong> <em style="font-weight: inherit;">(st)</em></div>

Một vị quan thanh liêm, thông tuệ

Đó là cụ Huỳnh Côn. Ông sinh tháng 2 Canh Tuất - năm Tự Đức thứ ba (1850) tại làng Kiên Bính, nguyên quê gốc là làng Trung Bính, tổng Võ ...

Đọc thêm »

Về một nhà nho yêu nước của quê hương

<div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Ông là Trần Mạnh Đàn- sinh năm  Nhâm Ngọ 1882 tại xã Thuận Bài, nay là xã Quảng Thuận, Quảng Trạch. Tên chữ là Lịch Viên, hiệu là Thuận Giang. Ông là hậu duệ của Đường Quốc Công Trần Đạt - một vị tôn thất nhà Trần ở xã Tức Mặc- lộ Thiên Trường, Nam Định, vào mai danh ẩn tích ở vùng ấp An Bài để thoát khỏi  vùng cai trị của nhà Hồ (Hồ Quý Ly).</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Dòng họ Trần vào khai canh lập ấp ở vùng này xây dựng quê hương mới. Năm 1807, vua Gia Long mở khoa thi hương ở Thăng Long. Một người cháu ngoại của xã An Bài đỗ hương cống (cử nhân) khai khoa. Khi ông Lịch Viên đi học thì trong làng ông đã có 4, 5 vị khoa mục và vài vị đường quan. Trong các làng khác đã có các vị tiền bối vang danh như Nguyễn Hàm Ninh, Trần Tiến Ích ở Thổ Ngoạ, Lưu Văn Bình, Lưu Văn Xưng ở Cao Lao Hạ hay Trần Văn Thống ở La Hà.</div> <div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"> <a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgNOs3oznMk3_1yKUvE87QE3mvQ4ZVxjus3yG7nR_Q2K7HNkQ79WPL1xMfrYvo-jkVriCQv1GAhGaeWfARPbeOnVTTnXUs0CKW0I9ry-_Z10cuBWfoMzAIPB0Vnr7cYPp2JyEk5fCyrcHg/s1600/Quang+Binh.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="268" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgNOs3oznMk3_1yKUvE87QE3mvQ4ZVxjus3yG7nR_Q2K7HNkQ79WPL1xMfrYvo-jkVriCQv1GAhGaeWfARPbeOnVTTnXUs0CKW0I9ry-_Z10cuBWfoMzAIPB0Vnr7cYPp2JyEk5fCyrcHg/s1600/Quang+Binh.jpg" width="400" /></a></div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Ông Lịch Viên học chữ với phụ thân. Đến 13, 14 tuổi, ông được cha cho đi học tại nhà cụ Tế Ích. Năm 15 tuổi trúng sát hạch, ông cùng cha khăn gói vào kinh (Huế) thi hương. Cả hai cha con cùng thi nhưng đều hỏng khoa Đinh Dậu (1897) và khoa Canh Tý. Đến khoa Quý  Mão (1903) thì ông đỗ tú tài. Ông làm rể ở nhà quan thương tá Nguyễn Hữu Hào ở xóm Lòi Thổ Ngoạ. Đến năm Nhâm Tý, khoa này ông mới đỗ cử nhân (năm 1912), ông đứng thứ 6.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Trong thời kỳ chờ thi hương ở Huế ông có đi dạy học ở An Ninh, Kim Long. Phong trào Duy Tân phát triển, một luồng gió mới thổi qua từng lớp sĩ phu nho học. Ông Lịch Viên cũng thao thức, rạo rực tìm đọc sách mới, do đó kiến thức ông cũng được nâng cao. Ông tiếp thu tư tưởng chính trị, kinh tế mới và tìm hiểu về sử, địa, thiên văn, toán, khoa học, nhờ đó mà giảm bớt được sự cổ hủ của nho gia trong con người ông.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Tháng 5-1906, triều đình ban hành một đạo dụ thay đổi phép học, phép thi, chương trình học vấn lấy chữ nho làm gốc nhưng thêm một phần chữ quốc ngữ, học các môn sử ký, địa dư, toán pháp và  một phần sơ học chữ Pháp.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Ông Lịch Viên học chữ quốc ngữ 1 tháng, chữ Pháp 3 tháng rồi sau đó dạy cho học trò. Sau đó ông giảng thêm văn phạm tiếng Pháp và ứng dụng phương pháp phân tích văn phạm này vào việc quy định văn phạm của chữ Hán. Sau khi đậu cử nhân ông viết quyển "Sử học Hán văn". Ông am hiểu về  toán, địa lý, vật lý và cơ khí. Năm 1917 ông được bổ làm Hành tẩu. Ở Huế 2 năm ông làm việc ở Bộ hình. Sau vì giỏi toán ông được đổi sang Bộ hộ. Đầu thu năm Mậu Ngọ ông được bổ làm tri huyện Tuyên Hoá.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Trong thời kỳ làm quan ở Huế, một hôm ông đi thăm bạn ở làng La Chữ, thấy nông dân đạp xe đạp nước vào ruộng khó khăn vất vả, ông về suy nghĩ vẽ ra cái máy giản dị. Ông thuê thợ mộc, thợ thiếc làm ra một cái máy dùng sức gió thay thế sức người dẫn nước vào ruộng. Máy là một khung bằng gỗ, đỡ một cánh quạt trên cao và một trục gỗ đặt nghiêng phía dưới. Trục có đường rãnh đục quanh trôn ốc, dùng kẽm bọc  ngoài. Một  hệ thống đơn giản dây tràn và bánh xe nối liền  hai bộ phận đó, khi  gió nam thổi lên từng đợt làm lả ngọn tre đàng xa thì cánh quạt chạy vù vù, đồng thời một dòng nước chảy ra từ miệng của  trục gỗ, được hứng vào một cái quặng mà cái vòi nghiêng hướng về phía ruộng cho nước chảy vào.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Tuy trình độ chưa cao nhưng phát minh này cho thấy ông là người ham học hỏi và có sáng kiến kỹ thuật. Trước đó ông cũng đã từng sáng  chế ra hai cái máy kéo sợi bông vải, một quạt máy và một chiếc thuyền máy có chân vịt. Những loại đó tuy không ứng dụng được lâu dài nhưng cũng cho thấy ông Lịch Viên là một nhà nho, vừa là một nhà khoa học. Nếu lúc đó có trường lớp đào tạo bài bản, chắc hẳn ông đã tiến xa hơn trên con đường nghiên cứu khoa học. Lúc ông sáng chế ra máy nước là ông đang làm ở cổ học viện. Hàng ngày ông đến Di Luân đường xếp đặt thư mục, khi nhàn rỗi thì đọc sách, dịch sách Hán ra Việt. Ông còn viết sách "Quốc ngữ đính ngọa".</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Ông làm quan ở huyện Tuyên Hoá từ năm 1918-1927, ở Can Lộc- Hà Tĩnh từ năm 1927-1930, ở Mộ Đức-Quảng Ngãi năm 1930-1931, 5 tháng ở Cam Lộ, Quảng Trị từ 1931-1932, ở Hương Thuỷ từ 1932-1933 và làm quan ở phủ Hoằng Hoá năm 1934.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Ông quan niệm làm quan là phải lấy việc khai hoá dân trí, mở mang dân sinh làm đầu. Ở đâu ông cũng lo lập trường, mở chợ, đắp đường, làm cầu. Ông tạo thanh bình, ngoài đường của rơi không ai lượm, ban đêm cửa không cài then. Những việc tranh chấp kiện thưa ông đều hoà giải. Ông ghét những kẻ mưu sĩ, làm thầy cúng chuyên "đâm bị thóc, chọc bị gạo". Về hình vụ ông đều tra hỏi cặn kẽ, luôn xử lý công bằng. Ông sống thanh liêm nên đến đâu đều được dân tin yêu. Trong nhà ông có treo một bức hoành phi có khắc 3 chữ nổi "Thanh cẩn thận" do nhân dân huyện Can Lộc tặng . Ông chỉ bức hoành nói với con cháu "Ta ân hận hèn kém, làm quan nhỏ, chẳng lấy gì rạng rỡ dòng họ, xứng đáng tổ tông, nhưng được mấy chữ kia cũng khả dĩ làm hài lòng vong linh ông cha phần nào".</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Năm 1937, ông được thăng Quang Lộc tự khanh, mấy năm sau được vinh thăng Thái thường tự khanh. Ông về hưu vẫn xem sách và dịch sách, và còn nghiên cứu thêm y học cổ truyền, đọc sách Phật và dịch Kinh dịch ra tiếng Việt. Ông còn là một nhà thơ, thơ văn của ông thể hiện tính cách con người của ông. Ông không mượn từ điệu để nói lên sự thống khổ của con người trong cơn biến loạn như Đỗ Phủ. Ông cũng có sự hóm hỉnh như Hồ Xuân Hương, bài "Đường cây khế" là một ví dụ:</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px;"> </div> <div style="text-align: justify;"> <em style="font-weight: inherit;">Cũng ngon cùng ngọt cũng chua cay</em></div> <em style="font-weight: inherit;"><div style="text-align: justify;"> <em style="font-weight: inherit;">Cảnh vật nên bày một đít cua</em></div> <div style="text-align: justify;"> <em style="font-weight: inherit;">Chân núi dọc ngang nhăng cẳng nhái</em></div> <div style="text-align: justify;"> <em style="font-weight: inherit;">Hình non lúm khúm nảy mu rùa</em></div> <div style="text-align: justify;"> <em style="font-weight: inherit;">Trước luồn nẻo suối quanh trăm khúc</em></div> <div style="text-align: justify;"> <em style="font-weight: inherit;">Gió thóc cành thông mát tứ mùa.</em></div> <div style="text-align: justify;"> <em style="font-weight: inherit;">Tám chín năm trời quen với ngựa</em></div> <div style="text-align: justify;"> <em style="font-weight: inherit;">Thấu tình chăng hỡi bạn a mua.</em></div> </em><br /> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Thường thơ ông bình dị, nghiêm túc và đôn hậu. Ông thường lấy văn thơ để dạy dỗ, khuyên răn. Khi bước chân vào hoan lộ ông đã dùng lục bát để viết quyển địa dư, nhan đề là "Địa dư tiện đọc". Dùng văn thơ để công kích nhẹ, hoặc mô tả một tệ nạn cho người khác ghê sợ mà xa lánh. Ông luôn nghĩ đến việc học hành của con em trong làng.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Dù đi xa quê hương vẫn gửi những bài thơ khuyến học để nhắc nhở người lớn có trách nhiệm với con trẻ. Ông đã xuất bản được hai quyển sách "Giấc mộng quê hương", "Quốc ngữ đính ngoạ" và viết các tác phẩm "Thuận giang Việt văn thi tập", "Thuận giang Hán văn thi tập", "Địa dư tiện độc sơ học", "Hán văn khoá bản", "Hán văn bị thế giáo khoa thư", "Tiếng Tàu lai", dịch "Tỳ bà hành"quyển kinh dị và tập Điều trần. Sau khi ông mất các tác phẩm của ông đã thất lạc.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Ông là một nhà nho yêu nước, tiến bộ của quê hương Quảng Bình. Tấm gương của ông được lưu truyền trong dân gian.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px;"> </div> <div style="text-align: justify;"> <strong style="font-style: inherit;">                                                                              Diệu Hồng</strong></div> <div style="text-align: justify;">                                                                          (Bảo tàng tỉnh)</div>

Về một nhà nho yêu nước của quê hương

Ông là Trần Mạnh Đàn- sinh năm  Nhâm Ngọ 1882 tại xã Thuận Bài, nay là xã Quảng Thuận, Quảng Trạch. Tên chữ là Lịch Viên, hiệu là Thuận Gia...

Đọc thêm »

Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên và đường Hồ Chí Minh huyền thoại

<div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> <strong style="font-style: inherit;">Một điều dễ nhận ra là suốt buổi trò chuyện về tuyến đường, ông khiêm tốn ít nhắc đến cá nhân ông. Ông thường sử dụng đại từ nhân xưng là "chúng tôi". Một thông điệp mà ông muốn gởi gắm cho thế hệ trẻ là: Đường Hồ Chí Minh huyền thoại gắn liền với công ơn trời biển của Bác Hồ kính yêu, của tập thể Bộ Chính trị, của Đại tướng Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp và toàn thể dân tộc Việt Nam, đặc biệt là của các anh hùng, thương binh, liệt sĩ đã hy sinh cả tuổi thanh xuân vì nền độc lập dân tộc, thống nhất Tổ quốc.</strong></div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Mở đầu câu chuyện với chúng tôi, Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ cho biết: "Quyết định mở đường Trường Sơn-đường Hồ Chí Minh, tổ chức tuyến chi viện chiến lược từ hậu phương lớn miền Bắc vào chiến trường và thực hiện thắng lợi quyết định đó là thành công kiệt xuất trong chỉ đạo chiến lược cách mạng của Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh...</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Đường Hồ Chí Minh trên bộ ra đời ngày 19 tháng 5 năm 1959 và tiếp đó, đường Hồ Chí Minh trên biển ra đời là sự thống nhất giữa ý Đảng lòng dân"... Như giới truyền thông Mỹ từng nhận định: "Đường Hồ Chí Minh lúc đầu chỉ dựa trên hàng trăm lối mòn... Vậy mà đến nay, nó đã trở thành con đường của xe cơ giới. Nhưng đáng sợ hơn, nó không chỉ là con đường vận tải tiếp tế mà đã trở thành mạng lưới đường phức tạp quanh co ra hàng chục, hàng trăm ngả. Tất cả sự phức tạp ấy được những cán binh cộng sản miền Bắc có trình độ tổ chức rất cao biến thành một trận đồ bát quái xuyên rừng rậm".</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Thời gian Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên đảm nhận vị trí Tư lệnh (1967-1975) được xem là giai đoạn ác liệt của cuộc chiến tranh và đó là một chiến trường lớn. Từ những con đường mòn nhỏ, đường Hồ Chí Minh đã phát triển thành tuyến vận tải lớn, vào lúc cao điểm quân số lên tới trên 12 vạn người, phiên chế thành 8 sư đoàn trực thuộc cùng 1 sư đoàn cao xạ và tên lửa phối thuộc.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Khi Tư lệnh Đồng Sĩ Nguyên vừa tiếp nhận, số lượng xe vận tải mới có 5 tiểu đoàn với 750 xe, sau đó đã lớn mạnh dần thành 2 sư đoàn xe vận tải với 1 vạn xe liên tục hoạt động. Tư lệnh Đồng Sĩ Nguyên đã cùng Bộ Tư lệnh chỉ đạo tạo mạng lưới đường-cầu nhiều trục dọc Bắc-Nam; Đông -Tây Trường Sơn xuyên cả  ba nước Đông Dương; nhiều trục ngang nối hai sườn Đông-Tây, nối tất cả các chiến trường, tạo nên một hệ thống giao thông liên hoàn và đồng bộ, đa dạng và kỳ hình. Sáu trục dọc, 21 trục ngang tạo nên một hệ thống đường Trường Sơn kỳ vĩ. Đó cũng là cơ sở để ta chuyển sang hình thức vận tải trong chiến đấu, dưới sự chiến đấu tổng hợp của binh chủng hợp thành.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Tròn 16 năm, kể từ khi Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương quyết định thành lập tuyến chi viện quân sự chiến lược đến ngày kết thúc thắng lợi kháng chiến chống Mỹ, đường Hồ Chí Minh đã làm tròn sứ mạng chuyển tải cơ sở vật chất, vũ khí, cơ động các lực lượng quân binh chủng với quy mô ngày càng lớn, cả chiến lược, chiến dịch, chiến thuật, thỏa mãn mọi nhu cầu, bảo đảm cho chiến trường đánh to thắng lớn. Vào thời điểm chót cùng của cuộc chiến, lực lượng vận tải cơ giới Trường Sơn đã thực hiện được chiến dịch thần tốc kỳ diệu, góp phần cùng quân và dân cả nước tiến hành Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975-đỉnh cao là chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Đường Hồ Chí Minh không những làm tròn sứ mạng lịch sử trong chiến tranh, mà còn tạo tiền đề để xây dựng một tuyến quốc lộ xuyên Bắc -Nam thứ hai dọc theo dãy Trường Sơn, xóa thế độc đạo đường xuyên Việt tồn tại lâu dài trong lịch sử.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Nhắc đến Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên là nhắc đến một vị tướng tài có trái tim nhân hậu. Ông không thi vị hóa những chiến công. Trong hồi ức của mình, Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên luôn tri ân những anh hùng liệt sĩ đã hy sinh cả tuổi thanh xuân vì nền độc lập của dân tộc (riêng bản thân ông cũng có người con trai thứ tư là liệt sĩ).</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Trung tướng khẳng định: "Thắng lợi của tuyến chi viện Trường Sơn thuộc về những cống hiến lớn lao, sự hy sinh cao cả của 120.000 người con ưu tú đã dốc hết sức lực máu xương và cống hiến trọn thời xuân sắc để xây dựng, duy trì sức sống, sức chiến đấu mãnh liệt của con đường trong mưa bom bão đạn của quân thù. Hơn hai vạn đồng chí đã anh dũng hy sinh, hơn 3 vạn người bị thương và biết bao người bị chất độc của Mỹ gây nên tật nguyền cho bản thân và hậu họa khôn lường cho nòi giống". Để trọn tình trọn nghĩa với đồng chí, đồng đội đã hy sinh, đầu năm 1974, xét thấy các yếu tố để giải phóng miền Nam đã hội đủ, Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên và Bộ Tư lệnh Trường Sơn đã quyết định xây dựng nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn-một điểm nhấn của quần thể di tích lịch sử quốc gia.   </div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Mỗi khi nhắc đến hai tiếng quê hương Quảng Bình, những người con ưu tú như ông đều chạm vào nỗi nhớ. Quê hương xã Quảng Trung, bên dòng sông Gianh ấy, ông đã có bao kỷ niệm đẹp của tuổi ấu thơ. Ông tâm sự: "Quê hương tôi ở cạnh dòng sông. Cảnh sơn thủy hữu tình bên dòng sông đã hấp dẫn tuổi thơ tôi. Hàng ngày mẹ cho tôi ra sông tắm, đùa nghịch trên bãi sông. Có những lần, lâu ngày chưa về quê nội, nhớ mẹ, tôi đã lấy lá đa gấp thành thuyền, thả theo dòng, gửi theo con thuyền lá tí xíu tình cảm nhớ thương của tôi về với mẹ. Mẹ tôi là người phụ nữ Việt Nam nhân hậu vô cùng".</div> <table align="center" class="image center" style="background: rgb(233, 233, 233); border-collapse: collapse; border-spacing: 0px; color: #004488; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; margin-bottom: 10px; width: 665px;"><tbody> <tr><td style="margin: 0px; padding: 5px; text-align: center;"><img alt="Đường Trường Sơn-đường Hồ Chí Minh huyền thoại. Ảnh: Tư liệu" src="http://www.baoquangbinh.vn/dataimages/201401/original/images566165_anh8.jpg" style="border: 0px; height: 314px; max-width: 665px; width: 665px;" /></td></tr> <tr><td class="image_desc" style="margin: 0px; padding: 5px; text-align: center;">Đường Trường Sơn-đường Hồ Chí Minh huyền thoại. Ảnh: Tư liệu</td></tr> </tbody></table> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên có ông nội là sĩ phu tham gia phong trào Cần Vương. Quê hương cũng là cội nguồn hạnh phúc của ông. Vợ ông cũng là một đồng hương. Ông đã từng nói về vợ trong những dòng hồi ức: "Từ ngày lấy nhau, suốt hai cuộc kháng chiến tôi luôn ở chiến trường. Tất tật việc gia đình đều trông vào vợ. Một nách một chùm con, mọi việc vợ tôi đều lo trọn. Việc nước, việc nhà tưởng như oằn hai vai bé bỏng của người phụ nữ... Quê hương, gia đình hết thảy là những gì yêu thương, da diết nhất; là nguồn sức mạnh lớn lao giúp tôi vượt qua bao khó khăn thử thách cam go suốt cuộc đời hoạt động cách mạng"...</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Trong cuộc nói chuyện hào hứng với chúng tôi, ông đã nhắc lại kỷ niệm không bao giờ quên về một cái tết đầy niềm vui tại quê nhà. "Tết ở chiến trường Trường Sơn thì nhiều lắm, riêng dịp đón tết tại chỉ huy sở ở xã Hiền Ninh vào xuân 1973 thì thật đặc biệt. Đó là lần đầu tiên không ăn tết trong doanh trại quân đội mà được ăn tết trong nhà dân. Tình quân dân chân thật trong sáng không chút khách sáo. Mọi người sum vầy ăn tết như anh em trong một nhà. Người dân mang đến biếu các đơn vị bộ đội Trường Sơn những món quà tết gồm bánh chưng, mứt, các loại dưa hành, rau quả trong vườn nhà cùng bát nước chè xanh đậm đà tình nghĩa. Có người dân còn biếu tặng bộ đội cả những cân khoai luộc. </div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Vinh dự trong mùa xuân đó, chúng tôi được đón Bí thư thứ nhất Trung ương Đảng Lê Duẩn, Đại tướng Võ Nguyên Giáp vào thăm và làm việc tại xã Hiền Ninh. Cuộc làm việc mang tính lịch sử liên quan đến tuyến đường Hồ Chí Minh và công cuộc giải phóng miền Nam. Trong một loạt vấn đề quan trọng cần báo cáo với những người giữ trọng trách cao nhất của Đảng, Quân đội, Bộ Tư lệnh Trường Sơn chúng tôi đề nghị cho tranh thủ thời cơ mở nhanh đường Đông Trường Sơn; đồng thời cho sửa đường 15, đường số 9 và các cảng sông, cảng biển ở Quảng Bình, Quảng Trị, sân bay Đồng Hới. Thật mừng là anh Ba Duẩn và anh Văn đều rất tán thành. Sau cuộc gặp mặt lịch sử đó, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã có chuyến khảo sát tuyến đường Tây Trường Sơn, đường 20 Quyết Thắng trên đất Quảng Bình".</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Không phải ngẫu nhiên, khi nói về kỷ niệm xung quanh đường Hồ Chí Minh, ông nhắc nhiều đến cố Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Trong suốt quá trình làm Tư lệnh Bộ đội Trường Sơn, Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên luôn nhận được sự chỉ đạo anh minh của vị tướng lừng danh thế giới. Giữa hai vị tướng quê  Quảng Bình có một tình cảm đặc biệt. Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên luôn nhớ mãi lời dặn dò của Đại tướng Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp ngày đầu nhận nhiệm vụ Tư lệnh chiến trường Trường Sơn-đường Hồ Chí Minh: "Tiễn tôi về một quãng, anh Võ Nguyên Giáp dặn dò thân tình như một người anh ruột: Người quê mình ưa nói ít làm nhiều. Công việc cụ thể anh Đinh Đức Thiện sẽ trao đổi thêm.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Điều cơ bản là bất cứ lúc nào, anh em mình cũng ghi lòng lời Bác Hồ dạy: thắng không kiêu, bại không nản. "Và trong lời đề tựa cuốn hồi ký "Với cả cuộc đời" của Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên, vào năm 2006, Đại tướng Võ Nguyên Giáp có những lời nhận xét sâu sắc: "Đồng chí Đồng Sĩ Nguyên là một vị tướng tài ba, một nhà lãnh đạo Đảng, Nhà nước có đức độ và tài năng, một người học trò ưu tú của Bác Hồ... Đồng chí đã có công lao lớn trong cuộc khởi nghĩa tháng Tám năm 1945, trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, cũng như trong công cuộc xây dựng đất nước và bảo vệ Tổ quốc, đặc biệt đồng chí có công lớn đối với con đường chiến lược Trường Sơn-đường Hồ Chí Minh... Đối với tôi, tướng Đồng Sĩ Nguyên là một trong những người đồng chí, người bạn chiến đấu thân thiết gần gũi suốt cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc mà tôi rất tin và quý mến".  </div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Mùa xuân như đến sớm hơn với Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên. Ông rất mừng khi biết, năm 2014, tỉnh nhà Quảng Bình sẽ tổ chức lễ kỷ niệm 410 năm hình thành tỉnh, 55 năm ngày truyền thống Bộ đội Trường Sơn. Ông cũng rất vui khi du lịch Quảng Bình đã phát triển lên một diện mạo mới trên cơ sở có Di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha-Kẻ Bàng, có tuyến đường Hồ Chí Minh huyền thoại, có Lăng mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp tại Vũng Chùa-Đảo Yến... Trung tướng hy vọng Quảng Bình sẽ sớm thành lập Hội truyền thống Trường Sơn nhằm tiến hành nhiều hoạt động nghĩa tình, góp phần tri ân những người đã có nhiều cống hiến cho tuyến đường Hồ Chí Minh huyền thoại.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: right;"> <strong style="font-style: inherit;">Phan Hòa</strong></div>

Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên và đường Hồ Chí Minh huyền thoại

Một điều dễ nhận ra là suốt buổi trò chuyện về tuyến đường, ông khiêm tốn ít nhắc đến cá nhân ông. Ông thường sử dụng đại từ nhân xưng là ...

Đọc thêm »

Dòng họ Nguyễn Cửu ở Quảng Ninh với vùng đất Nam Bộ

<div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Trong trang sử mở cõi về phương Nam, nhiều dòng họ ở Phong Lộc (Quảng Ninh ngày nay) đã có lập nhiều công lớn. Đó là dòng họ Nguyễn Hữu với Nguyễn Hữu Cảnh năm Nhâm Thân (1692) vào vùng Nam Trung Bộ đặt phủ Bình Thuận lấy đất Phan Rang, Phan Rí ở phía tây đặt huyện An Phước, Hòa Đa. Năm Canh Ngọ (1690) Nguyễn Hữu Hào vào phương Nam buộc vua Chân Lạp quy phục chúa Nguyễn. Đặc biệt, năm Mậu Dần (1698) chúa Nguyễn Phúc Chu sai Thống suất Nguyễn Hữu Cảnh kinh lược xứ Đồng Nai đặt huyện Phước Long, lập dinh Trấn Biên (Biên Hòa ngày nay); lấy xứ sài Gòn đặt huyện Tân Bình lập dinh Phiên Trấn (Gia Định ngày nay) mở đầu công cuộc di dân lập ấp ở Nam Bộ.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Dòng họ Trương Phúc đã từng một thời cùng với dòng họ Nguyễn Hữu lập nhiều chiến công trên các chiến lũy Đào Duy Từ có hậu duệ là Trương Phúc Phan tiếp tục sự nghiệp của Nguyễn Hữu Cảnh giữ chức Trấn thủ dinh Trấn Biên từng đánh bại âm mưu muốn chiếm đảo Côn Lôn (Côn Đảo) của người Anh.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Không chỉ có vậy, khi nghiên cứu lịch sử vùng đất Nam Bộ ta còn bắt gặp nhiều dòng họ khác có gốc tích từ Quảng Bình đã có công trấn giữ và khai phá vùng đất Nam Bộ phì nhiêu. Một trong những dòng họ đó phải kể đến dòng họ Nguyễn Cửu.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Về dòng họ Nguyễn Cửu, sách Đại Nam nhất thống chí, quyển III tỉnh Quảng Bình trong phần Nhân vật có nhắc đến: "Nguyễn Cửu Kiều: tiên tổ người Thanh Hóa sau nhập tịch huyện Phong Lộc (Quảng Ninh ngày nay- PVD). Cửu Kiều từ Đông Đô vào Nam, được trao chức đội trưởng quản lãnh thuyền Mã Kỵ, lấy công chúa, thăng Chưởng cơ ra trấn thủ Quảng Bình".</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Định cư ở vùng đất Phong Lộc, dòng họ Nguyễn Cửu đã có những đóng góp quan trọng trong các cuộc chiến bảo vệ vùng đất Quảng Bình của các chúa Nguyễn. Sách Đại Nam nhất thống chí ghi lại sự kiện: "gặp lúc phản tướng là Nguyễn Khắc Loạt quấy rối ở châu Nam Bố Chính, Phấn (Trương Phúc Phấn) cùng Nguyễn Cửu Kiều đánh đuổi chiếm lấy hết đất Bắc Bố Chính vừa lúc quân Trịnh xâm lấn". Trong cuộc tiến công ra Nghệ An năm Ất Mùi (1655) dưới sự chỉ huy của Nguyễn Hữu Dật, Nguyễn Hữu Tiến, Nguyễn Cửu Kiều là Phó tướng thủy sư cùng với Tham tướng Nguyễn Cửu Tráng đem quân đánh vào cửa Đan Nhai (cửa sông Lam) phá được thủy quân của quân Trịnh nhưng Nguyễn Cửu Kiều bị thương rồi chết. Sau khi mất, Nguyễn Cửu Kiều được tặng hàm Đô đốc, tước Nghĩa quận công.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Cũng như dòng họ Nguyễn Hữu và Trương Phúc, con cháu dòng họ Nguyễn Cửu cùng với việc tham gia các cuộc chiến chống quân Trịnh phía bắc nhiều người đã theo các đội quân của chúa Nguyễn tiến vào trấn giữ vùng đất phương Nam. Trong số con cháu của Nguyễn Cửu Kiều có Nguyễn Cửu Vân, Nguyễn Cửu Triêm, Nguyễn Cửu Đàm đã có công lớn, góp phần viết nên trang sử hào hùng của vùng đất Nam Bộ.</div> <table align="center" class="image center" style="background: rgb(233, 233, 233); border-collapse: collapse; border-spacing: 0px; color: #004488; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; margin-bottom: 10px; width: 665px;"><tbody> <tr><td style="margin: 0px; padding: 5px; text-align: center;"><img alt="Dâng hương lên bàn thờ Thượng Đẳng thần Nguyễn Hữu Cảnh, người đi mở cõi đất phương Nam. Ảnh: T.H" src="http://www.baoquangbinh.vn/dataimages/201402/original/images566514_anh7.jpg" style="border: 0px; height: 491px; max-width: 665px; width: 665px;" /></td></tr> <tr><td class="image_desc" style="margin: 0px; padding: 5px; text-align: center;">Dâng hương lên bàn thờ Thượng Đẳng thần Nguyễn Hữu Cảnh, người đi mở cõi đất phương Nam. Ảnh: T.H</td></tr> </tbody></table> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Sau khi  Nguyễn Hữu Cảnh lập dinh Trấn Biên và dinh Phiên Trấn, vùng đất mới khai phá ở phía Nam luôn đứng trước nguy cơ đe dọa xâm lấn của triều đình phong kiến phía Tây. Nguyễn Cửu Vân con của Nguyễn Cửu Kiều từng giữ chức Phó tướng dinh Trấn Biên. Năm 1705, vua Chân Lạp là Nặc Yêm bị Nặc Ông Thâm cấu kết với quân Tiêm La (Thái Lan) làm phản phải chạy sang cầu cứu chúa Nguyễn ở dinh Phiên Trấn. Chúa Nguyễn Phúc Chu sai quan cai cơ là Nguyễn Cửu Vân sang đánh Nặc Ông Thâm, phá quân Tiêm La giúp Nặc Yêm trở lại ngôi báu, đồng thời bảo vệ vùng đất biên cương phía nam của chúa Nguyễn còn trong trứng nước.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Để bảo vệ vùng đất biên cương vùng đất Mỹ Tho, Nguyễn Cửu Vân cho đắp một chiến lũy dài từ quán Thị Cai đến Bến Tranh (chợ Lương Phú). Bên ngoài lũy, ông còn cho đào một con hào sâu rộng nối liền Rạch Gù (Tân An) và rạch Mỹ Tho chảy ra sông Tiền. Sau này, năm 1819 người ta đào sâu thêm thành một con kênh lớn gọi là kênh Bảo Định (nay gọi là sông Bảo Định), đó là con kênh đào đầu tiên ở Nam Bộ có ý nghĩa rất quan trong trong việc khai phá vùng đất trù phú. Với việc đắp lũy, đào kênh, Nguyễn Cửu Vân đã có công lớn trong việc trấn giữ và khai phá vùng đất biên ải Nam Bộ như Quốc sử triều Nguyễn viết: "Về việc mở mang bờ cõi Nam, công (Nguyễn Cửu) Vân rất nhiều, ông tuyên thị đức ý triều đình, người Chân Lạp mến phục". Tên Nguyễn Cửu Vân hiện nay được đặt cho một con đường ở quận Bình Thạnh, thành phố Hồ Chí Minh.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Trong lịch sử, người ta còn nhắc đến những người con của Nguyễn Cửu Vân, đặc biệt là Nguyễn Cửu Triêm (còn gọi là Chiêm) và Nguyễn Cửu Đàm đã có công lớn trong việc bảo vệ và khai phá vùng đất Nam Bộ.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Về Nguyễn Cửu Triêm, Quốc sử quán triều Nguyễn có nhắc đến sự kiện đặt châu Định Viễn lập dinh Long Hồ ở Nam Bộ. Sau cuộc tiến quân của Nguyễn Cửu Vân giúp Nặc Yêm, chúa Nguyễn thực hiện chính sách không muốn can thiệp công việc nội bộ của Chân Lạp và cố giữ hòa hiếu "để biên cảnh nhờ đó mà dứt mối can qua, sanh dân nhờ đó mà yên ổn, xóm làng được vô sự mãi mãi". Nhưng năm Giáp Ngọ (1714) Nặc Thâm với sự xúi giục của Tiêm La lại đem quân đánh Nặc Yêm, uy hiếp vùng biên ải phía Nam của chúa Nguyễn.  Nặc Yêm một lần nữa lại cầu viện hai dinh Phiên Trấn và Trấn Biên. Chúa Nguyễn Phúc Chu cho Đô đốc Phiên Trấn là Trần Thượng Xuyên và Phó tướng Trấn Biên là Nguyễn Cửu Phú đem binh đóng ở Mỹ Tho rồi sai cai cơ tả bộ dinh Bình Khương là Nguyễn Cửu Triêm lãnh 26 thuyền quân thủy, bộ binh tiếp ứng giúp Nặc Yêm đánh bại Nặc Thâm và giữ vững vùng biên cương.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Năm Tân Hợi (1731) quân Chân Lạp lại kéo sang gây hấn cướp phá Gia Định, Thống suất Trương Phước Vĩnh lại sai Nguyễn Cửu Triêm đem quân cứu ứng vùng Bến Lức đánh bại quân giặc buộc chúng phải rút về nước. Sau chiến thắng chúa Nguyễn đặt châu Định Viễn lập dinh Long Hồ. Nguyễn Cửu Triêm cùng với các binh sĩ đã có công trấn giữ và khai phá vùng đất Vĩnh Long và Trà Vinh ngày nay.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Nguyễn Cửu Đàm là con thứ năm của Nguyễn Cửu Vân, thời chúa Nguyễn Phúc Thuần ông là võ tướng hàm Hữu quân Phó tiết chế, tước Đàm Ưng hầu.  Thời kỳ này, chúa Nguyễn mở rộng công cuộc khai phá vùng đất Nam Bộ nhưng phải đối phó với các cuộc xâm lấn từ Chân Lạp và Tiêm La. Sau khi chiếm được Chân Lạp, tháng 10 năm Tân Mão (1771) vua Tiêm La đem hai vạn quân thủy, bộ kéo sang vây đánh thành Hà Tiên. Quan tổng binh là Mạc Thiên Tứ không giữ được phải rút chạy.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Trước tình hình đó, chúa Nguyễn Phúc Thuần sai Chưởng cơ Nguyễn Cửu Đàm làm Khâm sai Thống suất đốc chiến và Cai bộ dinh Quảng Nam là Trần Phước Thành làm Tham tán đem 10.000 quân thủy bộ của hai dinh Bình Khương, Bình Thuận và 30 chiến thuyền vào Gia Định. Tháng 6, Nguyễn Cửu Đàm tiến quân theo đường Tiền Giang phối hợp với các cánh quân của Nguyễn Khoa Thuyên theo đường đến Kiên Giang, Tống Phước Hợp theo đường Hậu Giang tiến đóng giữ Châu Đốc rồi tiến quân lên Nam Vang đánh đuổi quân Tiêm La giúp vua Chân Lạp là Nặc Tôn trở về nước. Sau cuộc tiến binh  thắng lợi, Nguyễn Cửu Đàm cho quân rút về Gia Định giúp chúa Nguyễn củng cố các thành lũy, đặt các quan Cai cơ, Ký lục trông coi việc trấn giữ.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Nguyễn Cửu Đàm vừa là một vị tướng tài vừa là một nhà quy hoạch lớn, được lịch sử ghi nhận với việc xây dựng lũy Tân Hoa (còn gọi là lũy Bán Bích) và cho khơi dòng nối hai đầu rạch Bến Nghé và rạch Thị Nghè xuống đến Cầu Bông tạo một vòng cung ba mặt sông, một mặt thành cùng với những đồn bố phòng ở những nơi hiểm yếu bao quanh làm cho Sài Gòn trở thành môt pháo đài bất khả xâm phạm trước các cuộc tiến công của ngoại xâm. Cùng với việc đắp lũy Tân Hoa, Nguyễn Cửu Đàm còn cho đào kênh Ruột Ngựa (Mã Trường Giang) giúp cho thuyền bè qua lại giữa lòng Sài Gòn với các tỉnh miền Tây thêm dễ dàng, thuận lợi.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px;"> </div> <div style="text-align: justify;"> Về kênh Ruột Ngựa, sách Gia Định thành thông chí của Trịnh Hoài Đức viết: “Nguyên xưa từ Rạch Cát ra phía Bắc đến Lò Gốm thì có một đường nước đọng móng trâu, ghe thuyền đi lại không được... Nguyễn Cửu Đàm có đào con kênh thẳng như ruột ngựa nên mới đặt tên ấy”. Những công trình của Nguyễn Cửu Đàm đã đặt nền móng cho việc xây dựng một thành phố Sài Gòn hiện đại sau này.</div> <div style="text-align: justify;"> Sau khi Nguyễn Cửu Đàm mất, triều Nguyễn cho thờ ở miếu Trung tiết công thần. Ngày nay tên ông được đặt tên cho một con đường tại quận Tân Phú, thành phố Hồ Chí Minh.</div> <br /> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Bên cạnh sự nghiệp của cha con Nguyễn Cửu Vân, Nguyễn Cửu Triêm, Nguyễn Cửu Đàm, dòng họ Nguyễn Cửu còn có những người đi vào sử sách của vùng đất phương Nam như Nguyễn Cửu Phú, Nguyễn Cửu Khôi. Sách Đại Nam nhất thống chí còn nhắc đến Nguyễn Cửu Dật “là chắt Nghĩa Quận công Cửu Kiều có tài tướng súy” giúp chúa Nguyễn Phúc Thuần được thăng Tả quân đại đô đốc, khi chết  được truy phong Thăng Hoa quận công, thờ ở Thái Miếu. Hậu duệ của dòng họ Nguyễn Cửu ở Nam Bộ sử sách còn nhắc đến Nguyễn Cửu Trường sinh năm 1807 tại huyện Lệ Thủy đậu Giải nguyên khoa Mậu Tý (1838) và đậu Hoàng Giáp nên gọi là Song Nguyên, được bổ làm Tuần vũ Biên Hòa...</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Lịch sử mở mang vùng đất Nam Bộ ghi dấu đậm nét công lao trấn giữ, khai canh lập ấp của nhiều dòng họ có nguồn gốc từ Quảng Bình. Đi tìm dấu tích của người xưa, chúng ta càng thêm tự hào về vùng đất đã có những đóng góp to lớn cho sự nghiệp mở mang bờ cõi về phương Nam.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: right;"> <strong style="font-style: inherit;">Phan Viết Dũng</strong></div>

Dòng họ Nguyễn Cửu ở Quảng Ninh với vùng đất Nam Bộ

Trong trang sử mở cõi về phương Nam, nhiều dòng họ ở Phong Lộc (Quảng Ninh ngày nay) đã có lập nhiều công lớn. Đó là dòng họ Nguyễn Hữu với...

Đọc thêm »

Chuyện về anh hùng Trần Thị Lý

<div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> <strong style="font-style: inherit;">Chị Trần Thị Lý sinh ra trong một gia đình nghèo bên dòng sông Lũy, một nhánh của con sông Nhật Lệ, phía nam Cầu Dài, đó là làng Phú Thượng, Phú Hải, Đồng Hới.</strong></div> <table align="left" class="image leftside" style="background: rgb(233, 233, 233); border-collapse: collapse; border-spacing: 0px; color: #004488; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; margin: 0px 10px 10px 0px; width: 300px;"><tbody> <tr><td style="margin: 0px; padding: 5px; text-align: center;"><img alt="Anh hùng Trần Thị Lý" src="http://www.baoquangbinh.vn/dataimages/201404/original/images568067_anh7.jpg" style="border: 0px; float: left; height: 431px; max-width: 665px; width: 300px;" /></td></tr> <tr><td class="image_desc" style="margin: 0px; padding: 5px; text-align: center;">Anh hùng Trần Thị Lý</td></tr> </tbody></table> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Là một người lanh lợi, hoạt bát, có ý thức tập thể cao nên chị được giao nhiệm vụ làm  liên lạc cho Đảng ủy, Xã đội. Năm 1964, chị được kết nạp Đảng lúc tròn 19 tuổi. Tháng 2 năm 1965, Mỹ mở rộng chiến tranh leo thang ra miền Bắc đã chọn thị xã Đồng Hới làm điểm đánh mở đầu. Phú Hải là một trong những điểm nóng chiến sự. Lúc này, chị Trần Thị Lý được sung vào lực lượng dân quân, làm chiến sĩ phòng không nam Cầu Dài, thị xã Đồng Hới.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Chị Trần Thị Lý trong những cuộc chiến đấu đánh trả máy bay thù đã tỏ rõ bản lĩnh chiến đấu xuất sắc. Chị đã chạy từ trận địa phòng không này sang trận địa phòng không khác để truyền mệnh lệnh chiến đấu của cấp trên chuyển về, đồng thời dùng súng trường K44 bắn trả máy bay Mỹ rất kiên cường. Chị đào hầm sập, cứu đồng đội, đồng bào bị bom Mỹ vùi lấp.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Đặc biệt trong ngày 4-4 - 1965, đế quốc Mỹ đã huy động hàng trăm lượt máy bay đến ném bom Cầu Dài, triệt hạ thị xã Đồng Hới, chị Trần Thị Lý đã dũng cảm mưu trí chèo đò chở Bí thư Đảng ủy xã Lê Viết Thuật vượt sông để chỉ đạo dân quân, nhân dân chiến đấu, rồi trở lại trận địa an toàn. Trong một lần bị bom vùi, chị đã kịp thời bình tĩnh cởi áo ngoài khoác lên đầu súng để đất đá khỏi vào làm chẹt nòng. Sau đó, chị đã bươn mình ra, tiếp tục nổ súng bắn vào kẻ thù.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Với những thành tích xuất sắc đó, chị đã được Quốc hội tuyên dương anh hùng vào ngày 1-1-1967. Cũng trong năm đó chị được chuyển sang quân đội, làm chính trị viên phó Thị đội Đồng Hới. Từ năm 1967, chị được cử đi học Trường văn hóa Quân khu, sau đó được cử đi học tiếp tại Học viện chính trị Quân sự của Bộ Quốc phòng. Năm 1978 , chị đảm nhiệm chức Phó đội trưởng đội công tác thuộc đoàn 871, Tổng cục chính trị.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Từ 1985 chị được điều về giữ chức Phó rồi Giám đốc, Phó Bí thư chi bộ khách sạn Bạch Đằng của Quân khu 5 ở Đà Nẵng. Chị là Đại biểu Quốc hội khóa IV, V và VI. Chị từng là Ủy viên Trung ương Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, Ủy viên Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Chị đã được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhất, Nhì, Ba và nhiều Huân, Huy chương cao quý khác.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Anh hùng Trần Thị Lý là người giàu tình cảm với mảnh đất minh sinh ra và lớn lên. Sau này, khi làm Giám đốc khách sạn Bạch Đằng, hễ có các con cháu quê hương Phú Hải vào học hay công tác tại Đà Nẵng, nếu gặp khó khăn, chị đã tìm cách giúp đỡ, động viên để các cháu an tâm học tập và công tác. Nhiều lần về thăm quê chị đều đến thăm và tặng quà cho Đảng ủy, UBND và các đoàn thể  trong phường. Chị đã giúp Hội Người cao tuổi địa phương sắm một cỗ xe tang, đóng góp cho quỹ xây dựng nhà văn hóa, trạm y tế phường và giúp đỡ những hộ nghèo hoặc gặp khó khăn.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Chị đã được vinh dự 3 lần gặp Bác Hồ và được Bác trực tiếp chỉ giáo. Lần thứ nhất là lần cùng đoàn Quảng Bình được ưu tiên gặp Bác và Thủ tướng Phạm Văn Đồng sau ngày Đại hội liên hoan chiến sĩ anh hùng thi đua toàn quốc (1-1-1967). Gần cuối buổi, Bác Hồ bảo chị Lý hát bài "Quảng Bình quê ta ơi" của nhạc sĩ Hoàng Vân cho Bác nghe. Quá cảm động và lúng túng nên chưa thực hiện được ngay thì Thủ tướng Phạm Văn Đồng "cứu nguy" cho chị và bảo: "Cháu Lý hãy "cầm càng" cho tất cả đoàn cùng hát". Thế là anh hùng Trần Thị Lý đã đứng dậy và bắt nhịp cho toàn đoàn Quảng Bình hát vang bài hát mà Bác và Thủ tướng yêu thích.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Lần thứ hai, chị gặp và được Bác Hồ chỉ giáo là ngày trước lúc lên đường sang Cu Ba tham dự Đại hội liên hoan thanh niên và sinh viên thế giới. Khi Bác hỏi: "Cháu đã chuẩn bị những gì sang thăm và tham quan ở Cu Ba?", chị Lý đã thuật lại chuyện các chú lãnh đạo cho may áo dài, sắm giày cao gót nhưng sử dụng còn lúng túng lắm. Bác liền bào: "Cháu sang Cu Ba lần này để báo cáo thành tích kinh nghiệm chiến đấu của mình và học tập kinh nghiệm của nhiều người khác chứ đâu có phải đi du lịch mà sắm các thứ ấy. Để Bác nói chú Song Hào chuẩn bị bộ đồ bộ đội và dép cao su cho cháu". Và chị Trần Thị Lý đã mặc trang phục như thế trong suốt thời kỳ ở Cu Ba.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Lần thứ 3, chị Trần Thị Lý vinh dự được gặp Bác và ăn cơm buổi trưa với Người trước một ngày sang tham quan Liên Xô, nhân kỷ niệm 50 năm Cách mạng tháng Mười Nga. Bữa cơm đó, ngoài chị Lý còn có nữ anh hùng Nguyễn Thị Kim Huế và dũng sĩ diệt Mỹ Nguyễn Hồng Sơn vừa ở miền Nam ra. Bác gắp nhiều thịt gà cho vào bát các anh hùng và dũng sĩ và giục các cháu ăn nhanh. Khi xới cơm cho Bác, cảm động quá, chị Lý làm rơi ra mâm mấy hạt cơm, Bác nhặt bỏ vào bát mình và nói: "Hạt cơm là hạt ngọc của trời, bỏ đi là lãng phí". Câu nói đó có ý nghĩa giáo dục mang tính thời sự không những lúc đó mà cả đến ngày nay đối với chúng ta về thái độ tiết kiệm, tránh lãng phí và quý trọng sản phẩm do nông dân làm ra.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Về đời tư, chị gặp tướng anh hùng Nguyễn Chơn (sau này là Thượng tướng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng) và hai người yêu nhau. Hai người được tướng Trần Hoài Ân, Cục trưởng Cục Cán bộ Bộ Quốc phòng mai mối, lại được Thủ tướng Phạm Văn Đồng, cha nuôi tinh thần của chị Trần Thị Lý tán thưởng. Đám cưới đời sống mới của họ đã được tiến hành tại hội trường Đoàn 871 của Tổng cục Chính trị ngày 31-7-1977. Chú rể lúc đó ở tuổi 48, cô dâu ở tuổi 34.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Đồng chí Võ Chí Công, thủ trưởng cũ của tướng Nguyễn Chơn đứng ra làm chủ hôn. Thủ tướng Phạm Văn Đồng bận việc không đến dự được đã gửi tặng đôi tân hôn  1 chai rượu và 2 cây bút máy, chai rượu để mời khách ngày vui của hai người. Hai cây bút máy là lời gián tiếp dặn dò: Vợ chồng chỉ nên sinh 2 con. Quả vậy vợ chồng của hai anh hùng Chơn - Lý chỉ sinh được 2 cháu gái. Các cô nay đã có gia thất và làm việc trong cơ quan Nhà nước, một người ở Hà Nội, một người ở Đà Nẵng.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Thiếu tá Trần Thanh Hương (em ruột anh hùng Trần Thị Lý đang nghỉ hưu ở khu dân cư số 8, phường Đồng Sơn, TP. Đồng Hới) đã cho tôi biết một chi tiết vô cùng cảm động. Chị Trần Thị Lý bị đau đường ruột, điều trị khắp các bệnh viện trong nước không đỡ nên đã sang Trung Quốc điều trị. Nhưng bệnh tình vẫn ít thuyên giảm. Sau đó đơn vị đã đưa chị về điều trị tại bệnh viện Quân y 17 Quân khu 5. Biết mình sẽ không qua nổi, chị xin bệnh viện về nhà nghỉ một đêm. Đêm đó chị đã dặn dò chồng, con, em và các cháu nhiều điều và ngủ một đêm rất ngon lành trong ngôi nhà ấm cúng của mình trước khi sáng mai phải trở lại bệnh viện. Ít hôm sau chị đã trút hơi thở cuối cùng vào ngày 7-5-2000.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> Anh hùng Trần Thị Lý là một trong 3 khuôn mặt nữ anh hùng bên sông Nhật Lệ trong những ngày đánh Mỹ. Đó là những người đã góp phần làm sáng danh lịch sử quê hương Đồng Hới anh hùng.</div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: justify;"> <em style="font-weight: inherit;">(Tư liệu bài viết lấy từ cuốn "Nữ anh hùng quê hương Đồng Hới" do Đại tá, nhà thơ Lê Anh Dũng Chủ biên, NXB QĐND ấn hành năm 2009 và lời kể của ông Trần Thanh Hương, em ruột anh hùng Trần Thị Lý)</em></div> <div style="background-color: white; font-family: Arial; font-size: 12px; line-height: 17px; padding: 5px 0px; text-align: right;"> <strong style="font-style: inherit;">Hồ Ngọc Diệp</strong></div>

Chuyện về anh hùng Trần Thị Lý

Chị Trần Thị Lý sinh ra trong một gia đình nghèo bên dòng sông Lũy, một nhánh của con sông Nhật Lệ, phía nam Cầu Dài, đó là làng Phú Thượng...

Đọc thêm »

Hồ Cưỡng ông tổ vùng Lý - Nhân - Nam

<div style="text-align: justify;"> Từ thành phố Đồng Hới theo đường Quốc lộ 1A ra Bắc, qua Ba Dốc tới cầu vượt đường tránh thành phố rẽ về phía Đông, cách huyện lộ Bố Trạch chừng 3 km, tới đầu làng Nhân Trạch, ta sẽ gặp lăng mộ vị tướng cuối đời Trần, tên chữ là Hồ Phúc Thiện, tên thường gọi là Hồ Hồng, tên húy là Hồ Cương, gọi ông trẻ là Hồ Cưỡng.</div> <div style="text-align: justify;"> Hồ Cưỡng sinh vào khoảng niên hiệu Đại Trị (1358 - 1369), đời Trần Dụ Tông. Ông đã từng làm Giám Quân Tả Thánh Dực và làm Đại Trị châu lộ Diễn Châu. Sách Đại Việt Sử Ký Toàn Thư, tập 2, Bản kỷ, quyển 8, trang 194 Viết: ’’Quý Dậu năm thứ 6 (1393) Minh Hồng Đức thứ 26 mùa xuân tháng Giêng lấy Hồ Cưỡng làm Giám Quân Tả Thành Dực (Cương người ở Diễn Châu), Quý Ly ngầm tìm được dòng dõi họ Hồ định đổi theo họ cũ mới đem Cưỡng làm người tâm phúc.’’ </div> <div style="text-align: justify;"> <br /></div> <div style="text-align: center;"> <img src="http://phongnhaexplorer.com/wp-content/uploads/quang-binh-04.jpg" /></div> <div style="text-align: justify;"> Cuối thế kỷ XIV, Hồ Cưỡng được Lê Quý Ly (Hồ Quý Ly) lúc bấy giờ với tước Đại Vương phong làm Chánh đội trưởng chỉ huy một đạo quân trên 2.400 quân vào đánh Chiêm Thành ở miền Thuận Hóa. Vào đây ông lấy thêm một bà vợ lẻ và sinh ra một dòng họ Hồ. Gia phả họ Hồ Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An có đoạn viết:</div> <div style="text-align: justify;"> ’’Ông vốn người khảng khái </div> <div style="text-align: justify;"> Chánh đội trưởng lập công </div> <div style="text-align: justify;"> Buổi trú quân Thuận Hóa </div> <div style="text-align: justify;"> Có lấy thêm một bà </div> <div style="text-align: justify;"> Rồi kết quả khai hoa </div> <div style="text-align: justify;"> Thành họ Hồ trong đó’’.</div> <div style="text-align: justify;"> <br /></div> <div style="text-align: justify;"> Khi vào trấn giữ miền đất mới, mảnh đất phía Nam của Đại Việt, ông đã chiêu dân lập ấp, khai khẩn đất đai và đã trở thành ông tổ họ Hồ khai canh vùng Lý - Nhân - Nam. Trong miếu thờ ở khuôn viên mộ họ Hồ có câu: ’’Thần Hiền khai khẩn Lý - Nhân - Nam’’. Dòng họ Hồ ở Nhân Trạch từ đó được sinh sôi đông đúc. Ông là vị tướng được coi là có tài, đánh giặc nhiều nơi, thắng nhiều trận giòn giã. Gia phả họ Hồ Nhân Trạch có ghi lại những trận đánh do ông chỉ huy như trận đánh ở cửa sông Nhật Lệ, ở Bàu Tró, ở Phú Hội... </div> <div style="text-align: justify;"> <br /></div> <div style="text-align: justify;"> Gia phả họ Hồ Quỳnh Đôi, Nghệ An ghi: ’’Ông chỉ huy đánh giặc phía Nam và hy sinh tại đó vì sự toàn vẹn của quốc gia Đại Việtt". Ở Quỳnh Đôi không có mộ ông mà chỉ thờ mộ chiêu hồn (vọng táng). Ông đã được vua Khải Định phong sắc là ’’Dực Bảo Trung Hưng Tôn Thần’’ (Khải Định năm thứ 9 ngày 25 tháng 7, tức năm 1924). Sau khi sắc phong nhà Vua cho xây thành, cổng, băng mộ và đề tặng bốn câu thơ:</div> <div style="text-align: justify;"> <br /></div> <div style="text-align: justify;"> ’’Ngũ giới nam dương quý khí ngọc cửa thần </div> <div style="text-align: justify;"> Thiên văn uy lệ quý hiền dâng chi mục </div> <div style="text-align: justify;"> Huyết hoàng quy thủy quý thiết ví lâm vi </div> <div style="text-align: justify;"> Nhật nguyệt như oai quý nhân trường thủy địa’’ </div> <div style="text-align: justify;"> (Trước bình phong băng mộ ở Quảng Bình)</div> <div style="text-align: justify;"> <br /></div> <div style="text-align: justify;"> Ở quê hương Quỳnh Đôi ông sinh được Hồ Hân, sau này theo giúp Lê Lợi đánh quân Minh, giữ chức Quản Lĩnh, được phong là Tả Quốc Công Thần. Ông Hồ Nhân là con thứ giữ chức Tráng Vũ Tướng Quân, Tả Hữu Trụ Quốc Đô Thống, tước Hoan Quận Công, cũng là một vị tướng giỏi của triều Lê. Con cháu của ông ngày nay ở làng Quỳnh Đôi (Nghệ An) chiếm hơn một nửa dân số, ở Nhân Trạch (Quảng Bình) chiếm hai phần ba, chưa kể do sinh kế, do biến thiên của lịch sử mà toả đi khắp nước. Con cháu ông qua các triều đại, các thế hệ với chiều dài hơn 600 năm đã góp nhiều công sức vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước. Văn bia họ Hồ ở Nghệ An có đoạn: ’’Đông các Hồ Sĩ Dương, Hoàng giáp, Hồ Sĩ Đống đã đem tài nội trị ngoại giao ra kinh bang tế thế. Thời Tây Sơn, Hồ Thơm (vua Quang Trung) cùng hai anh đã phất cờ đại nghĩa, tiêu diệt thù trong giặc ngoài, mở ra trang sử vẻ vang cho đất nước. Khi Pháp xâm lược nước ta, tiến sĩ Hồ Sĩ Tuần dâng sớ chống nghị hòa, Tuần Vũ Hồ Trọng Đỉnh giữ vững thành An Bang, Án Sát Hồ Bá Ôn tử tiết với thành Nam Định. Ông Hồ Học Lãm xuất dương sau làm chủ nhiệm biện sự xứ Việt Minh ở Hải ngoại. Ông Hồ Tùng Mậu qua Xiêm rồi sang Trung Quốc thành lập Tâm Tâm Xã, tham gia thành lập Đảng Cộng Sản Việt Nam... Về văn học, con cháu ông cần cù khổ học, làm rạng rỡ cho dòng họ và quê hương, đã có một Đông các Đại học sĩ, hai Hoàng Giáp, ba Tiến sĩ, hai Tuấn Sĩ, 52 phó bảng... Từ khoa bảng, nhiều ngươi đã trở thành rường cột của đất nước, nhiều người trở thành tác gia Việt Nam như Hồ Sĩ Dương, Hồ Sĩ Tâm, Hồ Xuân Hương... để lại cho đời nhiều tác phẩm có giá trị...’’. </div> <div style="text-align: justify;"> <br /></div> <div style="text-align: justify;"> Ở Quỳnh Đôi, Nghệ An, ông là ông tổ họ Hồ Quỳnh Đôi, vào trấn giữ Thuận Hóa, ông là ông tổ họ Hồ vùng Lý - Nhân - Nam. Ông là niềm tự hào không chỉ của hai dòng họ Hồ ở Nghệ An và Quảng Bình mà còn là niềm tự hào của dòng họ Hồ nói chung và nhân dân cả nước.</div> <div style="text-align: justify;"> <br /></div> <div style="text-align: justify;"> Nguồn: Quảng Bình ẩn tích thời gian</div> <div style="text-align: justify;"> Hội Di sản Văn hóa Việt Nam tỉnh Quảng Bình - 2008</div>

Hồ Cưỡng ông tổ vùng Lý - Nhân - Nam

Từ thành phố Đồng Hới theo đường Quốc lộ 1A ra Bắc, qua Ba Dốc tới cầu vượt đường tránh thành phố rẽ về phía Đông, cách huyện lộ Bố Trạch c...

Đọc thêm »

Người viết tình ca quê hương

<p align="justify"><b>Hoàng Sông Hương, cái tên được gắn liền với rất nhiều tình khúc nổi tiếng như: Thành Huế chúng mình thương, Tình người hương lúa, Tiếng hát đò đưa, Tình ta biển bạc đồng xanh... Hầu hết những ca khúc của ông đều có giai điệu ngọt ngào mang âm hưởng dân ca được nhiều ca sĩ tên tuổi trong cả nước thể hiện. Với công chúng yêu nhạc Quảng Bình, Hoàng Sông Hương được xem là người viết tình ca đất Quảng với hàng loạt tác phẩm được ví như những bức họa về quê hương bằng âm nhạc.</b> <p align="justify"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEilyEzf6y5c4Sd2Xcp5DqMjyvhHsTf897nVbSiJ5_2F0LWDWc93b1UEb-dFNsPyX4cdjcRC4rHm_yA8_ia8W4UxN7hZmvzzJEp5mzUFUhDBjHbhhuwNGw3iwA5IoSDfcMs_YEvWOna5KxE/s1600-h/clip_image001%25255B3%25255D.jpg"><img alt="clip_image001" height="887" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhLG81hRnBwnlxvy1Ysr1U-PA4Ep-1xBLVrfWp1PWj62qc-gHfjrh8s_AJpEA6B1-E9Ie873OGDXCspJbv6P3h-zkyrw75nm31M1vu6YyAMfyQY1xNP_mR1dWGM10pOCgrkFlFhNM9vVQk/?imgmax=800" style="float: none; margin: 0px auto; display: block" title="clip_image001" width="665"></a> <p align="justify">Trong cảm nhận của nhiều người, Hoàng Sông Hương là người có lối sống hết sức giản dị, chan hòa với đồng nghiệp anh em. Sự chân chất, mộc mạc trong ông thể hiện ngay từ cái dáng vẻ bề ngoài gầy nhỏ, gương mặt hiền, mái tóc lòa xòa phủ trán và giọng nói chậm nhẹ... Là người khá kiệm lời khi nói về mình song Hoàng Sông Hương luôn “cháy” hết mình vì nghệ thuật, vì trách nhiệm của người chiến sĩ trên mặt trận văn hóa. Ông còn được biết đến là người đa tài, am hiểu hội họa, có thể thiết kế, trang trí sân khấu và sửa chữa nhạc cụ... <p align="justify">Hoàng Sông Hương sáng tác âm nhạc không chỉ bằng tài năng, sự đam mê mà bằng cả trái tim với tình yêu nồng nàn dành cho quê hương để rồi ngân lên những cảm xúc, trong từng giai điệu mượt mà, thấm đẫm chất dân ca. 43 năm hoạt động, trải qua nhiều vị trí công tác khác nhau (Đoàn Văn công Quảng Bình, Đoàn Văn công Quân khu Bình Trị Thiên, Đoàn ca múa Bình Trị Thiên, Trung tâm Văn hóa thông tin tỉnh Quảng Bình...) Hoàng Sông Hương luôn nỗ lực không ngừng để cống hiến cho sự nghiệp phát triển văn học nghệ thuật. <p align="justify">Một số ca khúc của Hoàng Sông Hương có giai điệu man mác buồn nhưng không bi lụy, ca từ đẹp, ngọt ngào làm say đắm lòng người, nhất là những ca khúc viết về Huế, mảnh đất được xem là quê hương thứ hai của ông. Vì thế mà có một thời gian dài, đi đâu cũng nghe người ta mở nhạc Quang Linh, Vân Khánh, Hương Mơ... hát về Huế với những sáng tác của Hoàng Sông Hương như Thành Huế chúng mình thương, Tiếng dạ tiếng thưa, Nhớ Ngự Bình... <p align="justify">Trong ca khúc của Hoàng Sông Hương dễ bắt gặp những hình ảnh quen thuộc của quê hương, đó là con đò, dòng sông, cây lúa, điệu hò, có cả rừng xanh biển biếc... Nhiều tác phẩm của ông để lại ấn tượng đẹp trong lòng công chúng yêu nhạc cả nước như Những con đò sông nước miền Trung, Giọng hò quê hương, Tâm tình với sông Gianh và nhiều ca cảnh, hoạt cảnh, tổ khúc dân ca... khác. Đặc biệt, tác phẩm "Tình ta biển bạc đồng xanh" là ca khúc quen thuộc nhất của Hoàng Sông Hương với khán giả cả nước. <p align="justify">Từ khi ra đời đến nay, “Tình ta biển bạc đồng xanh” luôn được công chúng yêu thích, đón nhận. Ca khúc này được xem là một trong những bài ca đi cùng năm tháng trong kho tàng âm nhạc Việt Nam. Các tác phẩm của ông được nhiều nghệ sĩ nổi tiếng trong nước và trong tỉnh như Anh Thơ, Trọng Tấn, Tân Nhàn, Tuấn Anh, Phương Thảo, nghệ sĩ nhân dân Thu Hiền, nghệ sĩ ưu tú Thùy Linh, ca sĩ Thanh Nhân... thể hiện và nhờ thế mà tạo được sức lan tỏa trong công chúng yêu nhạc cả nước. Trong cuộc đời hoạt động nghệ thuật của mình, nhất là trong những năm 1975 đến 1991, dù gặp rất rất nhiều khó khăn trong cuộc sống song vượt lên trên tất cả bằng niềm đam mê, nhạc sĩ Hoàng Sông Hương cùng các đồng nghiệp trong Đoàn ca múa Bình Trị Thiên đã đi biểu diễn khắp nơi, đến các địa bàn thuộc vùng sâu, vùng xa để phục vụ quần chúng nhân dân. Quãng thời gian này đã để lại nhiều dấu ấn trong cuộc đời hoạt động nghệ thuật của ông. <p align="justify">Không chỉ tham gia các chương trình hội diễn chuyên nghiệp, Hoàng Sông Hương còn sáng tác, dàn dựng nhiều ca khúc và chương trình cho phong trào văn nghệ quần chúng cơ sở, các cơ quan, ban, ngành. Ông vinh dự được tặng thưởng Huân chương kháng chiến chống Mỹ hạng Nhì, Huy chương vì sự nghiệp Văn học nghệ thuật, Giải thưởng Bông sen trắng của UBND tỉnh Bình Trị Thiên và nhiều Huy chương Vàng, Bạc, Bằng khen của các cấp, ngành, được Đài Truyền hình Huế phát sóng chương trình âm nhạc mang tên: Hoàng Sông Hương - Huế những khúc tình ca và cho ra đời 1 băng casstter "Tình ca quê hương 1" được tặng thưởng 2 Giải A Bông sen trắng. <p align="justify"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjOn97eed92aYL9Ys2yxYkE1Ov1V_u561nax36YjRbei-ABf7Hzy7n6mxy_twllj7Z1PiSO3_qEA7CNZBNFdFHbSyBjGYa3pCmA_a-ieI4BWeujcMVBxWSc1EyuyNzwCE6fAyPx_eQDSpY/s1600-h/clip_image002%25255B3%25255D.jpg"><img alt="clip_image002" height="481" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgGVIyqmCR4wYT_DE68g9yTtLJTfRoi3rC9HpQ9_cpVqVaR3lZ80JDYkR7Be5bXN7M50VCNrs1P6P6SdfdqWlfFX0WT8yDiavQnCBKqDWI8-fKXtZqjfqyjJeHsJ4PodTFIPwDTWjCux5E/?imgmax=800" style="float: none; margin: 0px auto; display: block" title="clip_image002" width="665"></a> <p align="center"> Nhạc sĩ Hoàng Sông Hương vinh dự được tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba. <p align="justify">Từ năm 1991 đến 2003, ông nhận công tác tác tại Trung tâm Văn hóa thông tin tỉnh Quảng Bình, với vai trò nhạc sỹ sáng tác âm nhạc, chuyên viên chính, tổ chức các lễ hội và hội diễn văn nghệ quần chúng. Hơn lúc nào hết, Hoàng Sông Hương dành tất cả sự tâm huyết với nghề. Cùng với việc sáng tác ca khúc, ông còn làm đạo diễn cho nhiều chương trình nghệ thuật đặc sắc để tham gia các hội diễn của Trung ương và địa phương, đã có không ít chương trình đạt giải cao. <p align="justify">Cũng trong thời gian này, ông cho ra đời nhiều ca khúc hay viết về quê hương Quảng Bình đạt các giải cao như Huyền thoại trăng Nhật Lệ, Tình ca rừng và biển, Nàng tiên Mỹ Cảnh... được Hội Nhạc sỹ Việt Nam xuất bản tuyển tập "Ca khúc Hoàng Sông Hương" và đĩa nhạc "Phố biển tình anh". Ông còn được Đài Truyền hình Việt Nam phát sóng chương trình tác giả, tác phẩm Hoàng Sông Hương và chương trình "Những bài ca đi cùng năm tháng" qua kênh VTV3. Ngoài ra, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Bình phối hợp với Đài Phát thanh và Truyền hình Quảng Bình 2 lần tổ chức thành công truyền hình trực tiếp "Đêm nhạc Hoàng Sông Hương" với chủ đề “Tình ca quê hương” thu hút đông đảo khán giả hâm mộ đến xem, cổ vũ. <p align="justify">Ông đã có trên 100 tác phẩm âm nhạc, phục vụ kịp thời cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước và sự nghiệp đổi mới của đất nước, quê hương; 5 tập ca khúc đạt chất lượng cao được xuất bản; phát hành 3 băng đĩa nhạc do Nhà xuất bản Âm nhạc Việt Nam thực hiện; 3 lần được Đài THVN phát sóng chương trình "Tác phẩm mới" cùng nhiều phần thưởng của Hội Nhạc sỹ Việt Nam, Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Việt Nam, UBND tỉnh Quảng Bình, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn... Và mới đây, tại Hội nghị tuyên dương thành tích và trao thưởng năm 2014 nhân dịp kỷ niệm Ngày Bác Hồ ra lời kêu gọi thi đua ái quốc (11-6), nhạc sĩ Hoàng Sông Hương vinh dự được tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba. <p align="justify">Hoàng Sông Hương là nhạc sĩ của những khúc tình ca ngọt ngào, sâu lắng đậm hương quê. Quê hương được tái hiện rất sinh động trong ca khúc của ông đó là một Nhật Lệ khi “cơn gió về cửa sông dồn sóng biển” và là nơi “anh biết con thuyền lúc biển động, hiểu cuộc đời như bát ngát trùng khơi (Phố biển tình anh), là nơi tạc nên huyền thoại tình yêu Phong Nha -Tiên Sơn, tuyệt tác của tạo hóa (Chuyện tình Phong Nha)... Và đặc biệt  ca khúc “Lời Người vọng mãi” của ông được khán giả yêu nhạc trên cả nước trân trọng đón nhận. Đây cũng là tác phẩm đã giành được nhiều giải thưởng quan trọng trong năm 2012. <p align="justify">Dù đã nghỉ hưu, Hoàng Sông Hương vẫn miệt mài với những công việc mà ông yêu thích. Trong vai trò ông chủ của cà phê “Nghệ sĩ quán”, hằng ngày, người nghệ sĩ khéo tay này cần mẫn chăm từng khóm hoa, cây cảnh, tận hưởng niềm vui từ gia đình, cháu con, bầu bạn... Niềm hạnh phúc bình dị ấy đã cho ông mạch nguồn cảm xúc để tiếp tục tạc nên bức tranh quê bằng âm nhạc với ca từ giai điệu thấm đẫm hương đất, tình người từ những điệu hò chân chất của dải đất miền Trung. <p align="justify"><b>Nhật Văn</b>

Người viết tình ca quê hương

Hoàng Sông Hương, cái tên được gắn liền với rất nhiều tình khúc nổi tiếng như: Thành Huế chúng mình thương, Tình người hương lúa, Tiếng hát ...

Đọc thêm »